پاورقى شمارهء ( 15 )
تأويل آيه سجده
حسن ابن منصور مىگويد : هنگامى كه به ابليس فرمان صادر شد كه به آدم سجده كند ، ابليس عرضه داشت : خدايا ! ارزش و شرافت بالايى كه سجده دارد از سجده بردار تا من به آدم سجده كنم و سجده كردن من نشانهء فضيلت كسى جز تو نباشد . تو از يك طرف مرا به سجده كردن بر آدم فرمان مىدهى و از طرف ديگر مرا از سجده كردن بر غير خود نهى مىكنى . خداوند فرمود : اگر به آدم سجده نكنى به عذاب دائمى گرفتارت خواهم كرد . ابليس گفت : خداوندا ! آيا مرا در ميان عذاب و شكنجهات خواهى ديد ؟ خدا فرمود : آرى ! ابليس گفت : همان كه تو مرا ميان عذابت بينى نظرى به حال من بيفكنى ، عذاب را بر من شيرين و گوارا مىسازد و مرا بر آن وا مىدارد كه هميشه در عذاب تو باشم ، پس هرچه مىخواهى دربارهء من بكن ! « 1 »
هامش
( 1 ) . تفسير ابن روزبهان 21 طبع هندى .