و شاعر ديگرى در مقام وصفى جز اين وصف نيكو گفته است : [ از بحر طويل ]
63 فدقّت و جلّت و اسبكرّت و أكملت * فلو جنّ إنسان من الحسن جنّت
« 59 » و نزديك به آن معنى است ، گفتار شاعر ديگر : [ از بحر خفيف ]
64 إنّ شرخ الشّباب و الشّعر الأس * ود ما لم يعاص كان جنونا
- و نيز گفتار شاعر ديگر : [ از بحر بسيط ]
65 قالت عهدتك مجنونا فقلت لها : * إنّ الشّباب جنون برؤه الكبر
« 60 » و گفتهاند : « جنّ الشّباب » چنان كه گفتهاند : « شرخ الشّباب » ( : عنفوان جوانى ) .
محمّد بن علىّ بن المهتدى از قول محمّد بن المأمون ، از قول محمد بن القاسم بن احمد بن يحيى ، از قول سلمه ، از قول فرّاء ، براى ما نقل كرد ؛ كه گفت :
« گفته مىشود : كان هذا فى عهباء « 61 » شبابه [ : اين امر در عنفوان جوانيش بود ] » - و جز فرّاء ، « عهباء » را با الف مقصوره ( عهبا ) مىخواند ، و « عهباء شبابه » به معناى « عنفوان شبابه » و « شرخ شبابه » و « ريّق شبابه » و « جنّ شبابه » و « غلواء شبابه » و « رىّ شبابه » ( : آغاز جوانى او ) » است - وى ( فرّاء ) اين شعر را قرائت كرد : [ از بحر طويل ]
هامش
- مصراع اوّل متن ) جنّيّة خرجت لتقتلنا نقل شده است . و در الاغانى ، ج 11 ، ص 175 چاپ دار الكتب ( بجاى مصراع دوم متن ) مطليّة الاصداغ بالمسك ضبط شده است .
( 59 ) - آن بيت از الشّنفرى الأزدى است ( المفضّليّات ، ص 109 و الحيوان ، ج 3 ، ص 108 ، و ج 6 ، ص 244 ، و لسان العرب ريشه « جنن » ملاحظه شود .
( 60 ) - آن بيت از « ابن ابى فنن » است ( عيون الاخبار ، ج 2 ، ص 320 ) [ او احمد بن ابى فنن است و در روزگار الواثق از حاكمان عباسى مىزيسته و در « الاغانى » ج 23 ص 521 ابياتى از وى دربارهء سليمان بن وهب و احمد بن الخصيب نقل شده است . - م . ]
( 61 ) - لسان العرب ريشه « عهب » .