هيئت جديد و مسائل آن كه بعد از هزاره هجرى پديد آمده است تطبيق مىكند ، مانند جمله زير كه در بارهء توصيف زمين فرموده است : « فسكنت على حركتها من ان تميد باهلها او تسيخ بحملها » . يعنى ، زمين بر اساس حركت و گردش خود آرام گرفت ، از اين كه اهل خود را بكشاند يا بار خود را بريزد « 1 » .
و جملهء « و عدل حركاتها بالرّاسيات من جلاميدها » « 2 » .
يعنى ، حركتهاى زمين را به وسيله كوههاى سر به فلك كشيدهاى كه از سنگهاى سخت فراهم آمده ، تعديل كرد ! و همه مىدانيم كه نظريه حركت زمين ، با اين كه ظاهرا ساكن است ، بعد از « گاليله » ايتاليائى و « كپرنيك » آلمانى و « نيوتون » انگليسى پديد آمد ، و فرضيه حركات ده گانه زمين به طور حتم ، بعد از اينان پديد آمده است ، و تمام اين نظريات نيز بعد از انتشار شرحهاى كتاب نهج البلاغه به وجود آمده است ، به علاوهء زمان خود نهج البلاغه كه قبل از آنها اشتهار داشت .
بنا بر اين جا ندارد كه شخصى در بارهء تأليف « نهج البلاغه » و شرحهاى آن به دليل اين كه مشتمل بر مسائل علم هيئت است كه بعد از هزار سال هجرى پيدا شده ، ترديد نمايد ؟ !
ايراد پنجم
ايراد ديگرى كه عنوان كردهاند اينست كه مىگويند اين خطبهها
هامش
( 1 ) - خطبه 90 ( اشباح ) ، نهج البلاغه .
( 2 ) خطبه 90 ( اشباح ) ، نهج البلاغه .