. . . فقالَ عُثمانُ : لَكَ العُتبى ، وأفعَلُ وأعزِلُ مِن عُمّالي كُلَّ مَن تَكرَهُهُ ويَكرَهُهُ المُسلِمونَ . ثُمَّ افتَرَقا ، فصَدَّهُ مَروانُ بنُ الحَكَمِ عَن ذلكَ ، وقالَ : يَجتَرِئُ علَيكَ النّاسُ ، فلا تَعزِلْ أحَداً مِنهُم ! « 1 »
22755 الإمامُ عليٌّ عليه السلام - مِن كِتابِهِ للأشتَرِ لَمّا وَلّاهُ مِصرَ - : ولَيس يَخرُجُ الوالي مِن حَقيقَةِ ما ألزَمَهُ اللَّهُ مِن ذلكَ ، إلّابِالاهتِمامِ والاستِعانَةِ باللَّهِ ، وتَوطِينِ نَفسِهِ على لُزومِ الحَقِّ والصَّبرِ علَيهِ فيما خَفَّ علَيهِ أوثَقُلَ . « 2 »
4156 : ما يَجِبُ عَلَى الوالي في نَفسِهِ
22756 الإمامُ عليٌّ عليه السلام - مِن كِتابِهِ للأشتَرِ لَمّا وَلّاهُ مِصرَ - : إنّما يُستَدَلُّ علَى الصّالِحينَ بِما يُجري اللَّهُ لَهُم على ألسُنِ عِبادِهِ ، فلْيَكُن أحَبَّ الذَّخائرِ إلَيكَ ذَخيرَةُ العَمَلِ الصّالِحِ ، فاملِكْ هَواكَ ، وشُحَّ بِنَفسِكَ عَمّا لا يَحِلُّ لَكَ ؛ فإنَّ الشُّحَّ بِالنَّفسِ الإنصافُ مِنها فيما أحَبَّت أو كَرِهَت . « 3 »
شرح
. . . عثمان گفت : رضايتت را به دست مىآورم . اين كار را مىكنم وهر يك از كارگزارانم را كه تو ومسلمانان از أو ناراحت هستيد ، بركنار مىسازم . سپس از هم جدا شدند . اما مروان بن حكم ، عثمان را از اين كار منع كرد وگفت : مردم بر تو دلير مىشوند . بنابراين ، هيچ يك از كارگزارانت را بركنار مكن !
22755 امام علي عليه السلام - در فرمان استاندارى مصر به مالك اشتر - نوشت : وحكمران از عهدهء انجام آنچه خداوند بر دوش أو نهاده است بر نيايد ، مگر با كوشش ومدد جستن از خدا وآماده ساختن خود براي پيروى از حق وتحمّل آن ، خواه بر أو سبك آيد يا سنگين .
4156 : وظايف شخصي حكمران
22756 امام علي عليه السلام - در فرمان استاندارى مصر به مالك اشتر - نوشت : در حقيقت ، مردمان نيكوكار وشايسته از طريق سخنانى شناخته مىشوند كه خداوند دربارهء آنان بر زبان بندگان خويش جارى مىسازد . بنابراين ، بايد دوست داشتنىترين اندوختهها نزد تو ، كردار نيك وشايسته باشد . پس ، بر هوس خويش مسلّط باش وآنچه را كه برايت حلال نيست از نفْست دريغ دار ؛ زيرا دريغ داشتن از نفْس ، وأدار كردن أو به پيمودن راه انصاف است در آنچه خوش دارد يا خوش ندارد .هامش
( 1 ) . شرح نهج البلاغة : 9 / 15 .
( 2 ) . نهج البلاغة : الكتاب 53 .
( 3 ) . نهج البلاغة : الكتاب 53 .