بِفُتياهُ . « 1 »
( انظر ) الفتوى : باب 3120 .
3118 . مَن أفتَى النّاسَ بِرَأيِهِ
15770 الإمامُ الباقرُ عليه السلام : لو كنّا نُفتِي الناسَ بِرَأينا وهَوانا لَكُنّا مِن الهالِكِينَ ، ولَكُنّا نُفتِيهِم بآثارٍ مِن رسولِ اللَّهِ صلى الله عليه وآله واصولِ عِلمٍ عِندَنا ، نَتَوارَثُها كابِراً عن كابِرٍ . . . . « 2 »
15771 الإمامُ الصّادقُ عليه السلام : مَن أفتَى النّاسَ بِرَأيهِ فَقَد دانَ بِما لا يَعلَمُ ، ومَن دانَ بِما لا يَعلَمُ فَقَد ضادَّ اللَّهَ حَيثُ أحَلَّ وَحَرَّمَ فِيما لايَعلَمُ . « 3 »
15772 عنه عليه السلام : إيّاكَ أن تُفتِيَ النّاسَ بِرَأيكَ ، أو تَدينَ بِما لا تَعلَمُ . « 4 »
15773 عنه عليه السلام : واللَّهِ ما نَقولُ بأهوائنا ، ولا نَقولُ بِرَأينا ، ولا نَقولُ إلّاما قالَ رَبُّنا . « 5 »
3119 . التَّحذيرُ مِنَ الفُتيا بِالرَّأي
15774 رسولُ اللَّهِ صلى الله عليه وآله : أجرَؤكُم علَى الفَتوى
شرح
عمل كند به گردن اوست .
3118 . كسى كه بر أساس رأى خود فتوا دهد
15770 امام باقر عليه السلام : ما اگر بر أساس رأى وهوس خود به مردم فتوا مىداديم ، هر آينه از هلاك شدگان بوديم . ليكن ما بر پايهء قول وسنّت پيامبر خدا صلى الله عليه وآله وأصول علميى كه خود داريم واز پدران بزرگوار خود به ارث مىبريم ، براي مردم فتوا مىدهيم . . . . 15771 امام صادق عليه السلام : كسى كه براساسرأى خود به مردم فتوا دهد ، از چيزى كه نمىداند پيروى كرده است وكسى كه از آنچه نمىداند پيروى كند ، با خدا به ضدّيت برخاسته است ؛ زيرا ندانسته چيزى را حلال وحرام كرده است . 15772 امام صادق عليه السلام : زنهار ، كه براي مردم به رأى خود فتوا دهى يا از چيزى كه نمىدانى پيروى كنى . 15773 امام صادق عليه السلام : به خدا سوگند كه ما نه براساس هوا وهوسِ خود چيزى مىگوييم ونه برپايهء رأى خويش ، وجز آنچه پروردگارمان گفته است چيزى نمىگوييم .3119 . برحذر داشتن از صدور فتواى به رأى
15774 پيامبر خدا صلى الله عليه وآله : بىباكترينِ شما در فتوا دادن ، بىباكترين شما در برابر آتش است .هامش
( 1 ) . الكافي : 7 / 409 / 2 .
( 2 ) . بحار الأنوار : 2 / 172 / 3 .
( 3 ) . بحار الأنوار : 2 / 299 / 25 .
( 4 ) . الخصال : 52 / 66 .
( 5 ) . بحار الأنوار : 2 / 173 / 5 .