المَوتى . « 1 »
16424 الإمامُ عليٌّ عليه السلام : حتّى إذا انصَرَفَ المُشَيِّعُ ورَجَعَ المُتَفجِّعُ ، اقعِدَ في حُفرَتِهِ نَجِيّاً لِبَهتَةِ السُّؤالِ وعَثرَةِ الامتِحانِ . « 2 »
3211 . ما يُسألُ عَنهُ فِي القَبرِ
16425 رسولُ اللَّهِ صلى الله عليه وآله : إنّ العَبدَ إذا وُضِعَ في قَبرِهِ وتَولّى عَنهُ أصحابُهُ ، وإنّهُ لَيَسمَعُ قَرعَ نِعالِهِم إذا انصَرَفُوا ، أتاهُ مَلَكانِ فَيُقعِدانِهِ فيَقولانِ لَهُ : ما كنتَ تَقولُ في هذا النبيِّ محمّدٍ ؟ فأمّا المؤمنُ فيقولُ : أشهَدُ أنّهُ عبدُاللَّهِ ورسولُهُ ، فيقالُ لَهُ : انظُر إلى مَقعَدِكَ مِن النارِ أبدَلَكَ اللَّهُ بهِ مَقعَداً مِن الجَنَّةِ ، فَيَراهُما جَميعاً .
وأمّا الكافِرُ أو المُنافِقُ فيقولُ : لا أدرِي ، كنتُ أقولُ ما يقولُ الناسُ فيه ! « 3 »
16426 عنه صلى الله عليه وآله - في روايةٍ اخْرى - : ويَأتيهِ مَلَكانِ فَيُجلِسانِهِ فيَقولانِ لَهُ : مَن رَبُّكَ ؟ فيقولُ :
رَبّيَ اللَّهُ ، فيَقولانِ لَهُ : وما دِينُكَ ؟ فيقولُ :
شرح
سؤال از مردگان است .
16424 امام علي عليه السلام : چون تشييع كننده برگردد ومصيبت ديده مراجعت كند ، مرده را در گورش بنشانند در حالي كه از دهشت سؤال ولغزشِ در امتحان ، آهسته سخن مىگويد .
3211 . آنچه در قبر از آن سؤال مىشود
16425 پيامبر خدا صلى الله عليه وآله : چون آدمي را در گورش نهادند وهمراهان أو باز گشتند ، در حالي كه هنوز صداى كفشهاى آنها را مىشنود ، دو فرشته نزدش مىآيند وأو را مىنشانند ومىپرسند : دربارهء اين پيامبر ، محمّد ، چه عقيدهاى داشتى ؟ اگر مؤمن باشد مىگويد : گواهى مىدهم كه أو بندهء خدا وفرستادهء اوست . پس ، به أو گفته شود : به جايگاهت در آتش بنگر . خداوند به جاى آن ، جايگاهى در بهشت به تو داد . أو هر دو جايگاه را مىبيند . اما اگر كافر يا منافق باشد مىگويد : نمىدانم . همان عقيدهاى را دربارهء أو داشتم كه مردم داشتند ! 16426 پيامبر خدا صلى الله عليه وآله - در روايتي ديگر - فرمود : دو فرشته نزدش مىآيند وأو را مىنشانند ومىپرسند : پروردگارت كيست ؟ أو پاسخ مىدهد : پروردگارم خداست . مىپرسند : دينت چيست ؟ پاسخهامش
( 1 ) . بحار الأنوار : 6 / 228 / 29 .
( 2 ) . نهج البلاغة : الخطبة 83 .
( 3 ) . الترغيب والترهيب : 4 / 363 / 12 .