3171 . فَقرُ المُجتَمَعِ مِن نِقَمِ اللَّهِ
الكتاب :
« ضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الذِّلَّةُ أَيْنَ ما ثُقِفُوا إِلَّا بِحَبْلٍ مِنَ اللَّهِ وَحَبْلٍ مِنَ النَّاسِ وَباؤُ بِغَضَبٍ مِنَ اللَّهِ وَضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الْمَسْكَنَةُ ذلِكَ بِأَنَّهُمْ كانُوا يَكْفُرُونَ بِآياتِ اللَّهِ وَيَقْتُلُونَ الْأَنْبِياءَ بِغَيْرِ حَقٍّ ذلِكَ بِما عَصَوْا وَكانُوا يَعْتَدُونَ » .
« 1 »
«
كَدَأْبِ آلِ فِرْعَوْنَ وَالَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ كَفَرُوا بِآياتِ اللَّهِ فَأَخَذَهُمُ اللَّهُ بِذُنُوبِهِمْ إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ شَدِيدُ الْعِقابِ * ذلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ لَمْ يَكُ مُغَيِّراً نِعْمَةً أَنْعَمَها عَلى قَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا ما بِأَنْفُسِهِمْ وَأَنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ » .
« 2 »
«
أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ بَدَّلُوا نِعْمَتَ اللَّهِ كُفْراً وَأَحَلُّوا قَوْمَهُمْ دارَ الْبَوارِ » .
« 3 »
«
وَضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا قَرْيَةً كانَتْ آمِنَةً مُطْمَئِنَّةً يَأْتِيها رِزْقُها رَغَداً مِنْ كُلِّ مَكانٍ فَكَفَرَتْ بِأَنْعُمِ اللَّهِ فَأَذاقَهَا اللَّهُ
شرح
3171 . فقر جامعه از مجازاتهاى خداوند است
قرآن : « هر جا يافته شوند [ مُهرِ ] خوارى بر آنان زده شده است ، مگر آن كه به زنهارى [ / امانى يا پيمانى ] از خداى وزنهارى از مردم [ / پيمان مسلمانان ] روند وبا خشمى از خداى بازگشتند [ / سزاوار خشم خداى گشتند ] و [ مُهرِ ] درماندگى وبيچارگى بر آنان زده شده ؛ اين ، بدان سبب است كه به آيات خدا كفر مىورزيدند وپيامبران را به ناروا مىكشتند . اين ، از آن رو است كه نافرمانى كردند واز اندازه در مىگذشتند . » « همانند عادت وروش فرعونيان وكساني كه پيش از آنان بودند كه به آيات خدا كافر شدند ؛ پس خدا آنها را به سزاى گناهانشان بگرفت ، زيرا كه خدا نيرومند وسخت كيفر است * اين [ كيفر ] از آن رو است كه خدا هرگز بر آن نبوده كه نعمتي را كه بر مردمى ارزانى داشته ، دگرگون كند تا آن كه آنها آن چه را كه در خودشان است ، دگرگون سازند [ / حال خود را به كفر وناسپاسى وستمگرى بگردانند ] وخدا شنوا ودانا است . » « آيا ننگريستى به كساني كه [ سپاسِ ] نعمت خدا را به كفران وناسپاسى بدل كردند وقوم خود را به سراى هلاكت درآوردند ؟ » « وخداوند شهري را مَثَل مىزند كه امن وآرام بود ،هامش
( 1 ) . آل عمران : 112 .
( 2 ) . الأنفال : 52 و 53 وراجع الرعد : 11 .
( 3 ) . إبراهيم : 28 .