« إِنَّما يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبادِهِ الْعُلَماءُ »
. « 1 »
( انظر ) الخوف : باب 1145 .
معرفة اللَّه : باب 2567 .
2838 . ما يَتشَعَّبُ مِنَ العِلمِ
14090 رسولُ اللَّهِ صلى الله عليه وآله : أمّا العِلمُ فيَتشَعَّبُ مِنهُ الغِنى وإن كانَ فَقيراً ، والجُودُ وإن كانَ بَخيلًا ، والمَهابَةُ وإن كانَ هَيِّناً ، والسَّلامَةُ وإن كانَ سَقيماً ، والقُربُ وإن كانَ قَصِيّاً ، والحَياءُ وإن كانَ صَلِفاً ، وَالرِّفعَةُ وإن كانَ وَضيعاً ، والشَّرَفُ وإن كانَ رَذلًا ، والحِكمَةُ والحِظوَةُ ، فهذا ما يَتشَعَّبُ لِلعاقِلِ بِعِلمِهِ . « 2 »
2839 . ما يَجب عَلَى العالِمِ
14091 الإمامُ عليٌّ عليه السلام : مَن نَصَبَ نَفسَهُ لِلنّاسِ إماماً فعَلَيهِ أن يَبدَأ بِتَعليمِ نَفسِهِ قَبلَ تَعليمِ غَيرِهِ ، وَليَكُن تَأديبُهُ بِسيرَتِهِ قَبلَ تَأديبِهِ بِلِسانِهِ ، ومُعَلِّمُ نَفسِهِ ومُؤَدِّبُها أحَقُّ بِالإجلالِ مِن مُعَلِّمِ النّاسِ ومُؤَدِّبِهِم . « 3 »
14092 عنه عليه السلام : عَلَى العالِمِ أن يَعمَلَ بِما عَلِمَ ، ثُمَّ
شرح
پيچيدگيهاى دانش موشكاف باشد .
خداوند متعال فرمود : « جز اين نيست كه از ميان بندگان خدا ، تنها دانشمندان از أو مىترسند » .
2838 . شاخههاى دانش
14090 پيامبر خدا صلى الله عليه وآله : از دانش ، بىنيازى منشعب مىشود ، هر چند [ آدمي ] تهيدست باشد وبخشندگى ، هر چند بخيل باشد وهيبت ، هر چند نرم رفتار وملايم باشد وتندرستى ، هر چند بيمار باشد وقُرب ، هر چند دور باشد وآزرم ، هر چند پر رو باشد وبلند مرتبگى ، هر چند دونپايه باشد وبزرگوارى ، هر چند پست باشد وحكمت وبهرهمندى . اينها چيزهايى است كه براي خردمند از دانش أو منشعب مىشود .2839 . آنچه بر دانشمند واجب است
14091 امام علي عليه السلام : هر كه خود را پيشواى مردم قرار دهد ، بايد پيش از آموزش ديگران به آموزش خود بپردازد وپيش از آن كه به زبان [ مردم را ] تربيت كند ، با كردار ورفتارش تربيت نمايد آن كه آموزگار ومربّى خويش است ، بيشتر سزاوار احترام وتجليل است تا آن كه آموزگار ومربّى مردم است . 14092 امام علي عليه السلام : بر دانشمند است كه آنچه راهامش
( 1 ) . مصباح الشريعة : 365 - 366 .
( 2 ) . تحف العقول : 16 .
( 3 ) . بحار الأنوار : 2 / 56 / 33 .