فقال صلى الله عليه وآله : لا ، وليكن تخرُجونَ ولا يَحمِلُ أحَدٌ مِنكُم شَيئاً ، فَمَن وجَدنا مَعهُ شَيئاً من ذلِكَ قَتَلناهُ ، فَخرَجوا على ذلِكَ ووقَعَ قومٌ مِنهُم إلى فدَكٍ ووادي القُرى ، وخرَجَ مِنهُم قومٌ إلى الشَّامِ فأنزلَ اللَّهُ فيهم :
« هُوَ الَّذِي أَخْرَجَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ مِنْ دِيارِهِمْ لِأَوَّلِ الْحَشْرِ ما ظَنَنْتُمْ أَنْ يَخْرُجُوا وَظَنُّوا أَنَّهُمْ مانِعَتُهُمْ حُصُونُهُمْ مِنَ اللَّهِ فَأَتاهُمُ اللَّهُ مِنْ حَيْثُ لَمْ يَحْتَسِبُوا
- إلى قوله -
فَإِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقابِ »
، وأنزلَ اللَّهُ عَلَيهِ فيما عابوهُ من قَطعِ النَّخلِ :
« ما قَطَعْتُمْ مِنْ لِينَةٍ أَوْ تَرَكْتُمُوها قائِمَةً عَلى أُصُولِها فَبِإِذْنِ اللَّهِ وَلِيُخْزِيَ الْفاسِقِينَ
- إلى قولِهِ -
رَبَّنا إِنَّكَ رَؤُفٌ رَحِيمٌ »
، وأنزلَ اللَّهُ علَيهِ في عَبدِ اللَّهِ بنِ أُبَيّ وأصحابِهِ :
« أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ نافَقُوا يَقُولُونَ لِإِخْوانِهِمُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ لَئِنْ أُخْرِجْتُمْ لَنَخْرُجَنَّ مَعَكُمْ
- إلى قوله -
ثُمَّ لا يُنْصَرُونَ »
. « 1 »
( انظر ) الحشر : 11 - 17 .
بحار الأنوار : 20 / 157 باب 14 .
كنز العمّال : 10 / 384 .
شرح
ببريد . يهوديان نپذيرفتند وچند روزى باقي ماندند آنگاه گفتند : ما بيرون مىرويم وبه اندازهء همان يك بار شتر از أموال خود مىبريم . اما پيامبر فرمود : خير ، بلكه بايد بيرون برويد واحدى از شما نبايد چيزى با خود حمل كند ، پس اگر همراه كسى چيزى بيابيم ، أو را خواهيم كشت .
پس يهوديان به همان گونه - كه پيامبر فرموده بود - خارج شدند وگروهى از ايشان به سوى « فدك » و « وادى القرى » رفته وعدهاى ديگر نيز به سوى شام رهسپار شدند . وخداوند متعال در مورد آنان چنين نازل فرمود : « اوست كه كافران أهل كتاب ( يهوديان بنى نضير ) را از خانه وكاشانهشان در آغاز هنگامهء رهسپارى انبوه آواره كرد ، گمان نمىبرديد كه بيرون روند ، و [ خودشان هم ] گمان مىكردند كه دژهايشان بازدارندهء آنان در برابر امر وعقوبت الهى است وامر الهى از جايى كه گمانش را نمىبردند بر آنان فرود آمد - تا - بيگمان خداوندن سخت كيفر است » .
وخداوند دربارهء قطع كردن درختان خرما كه آنان ايراد مىگرفتند اين آية را نازل فرمود :
« هر چه از درختان خرما بريديد يا آن را ايستاده با ريشههايش باقي گذارديد ، همه به اذن الهى بود تا نافرمانان را خوار بدارد - تا - پروردگارا ! تويى كه رئوف ومهربانى » وخداوند دربارهء عبد اللَّه بن أبي ويارانش چنين نازل كرد : « آيا ننگريستهاى كساني را كه نفاق ورزيدند به دوستانشان از أهل كتاب كه كفر ورزيدند ، گفتند : اگر شما رانده شويد ، ما نيز همراه شما بيرون مىآييم - تا - سپس از هيچ كس يارى نيابند » .
هامش
( 1 ) . تفسير القمّي : 2 / 358 .