تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ميزان الحكمة — صفحة 339

مساهمون:

ص٣٣٩
سليم : رَأيتُ رَجُلًا يَصدُرُ النّاسُ عَن رَأيِهِ ، لا يَقولُ شَيئاً إلّاصَدَروا عَنهُ ، قُلتُ : مَن هذا ؟ قالوا : ( هذا ) رَسولُ اللَّهِ صلى الله عليه وآله . . . قُلتُ : اعهَدْ إلَيَّ ، قالَ : لا تَسُبَّنَّ أحَداً ، قالَ : فَما سَبَبتُ بَعدَهُ حُرّاً ولا عَبداً ولا بَعيراً ولا شاةً . قالَ : ولا تَحقِرَنَّ شَيئاً مِنَ المَعروفِ . . . وإنِ امرُؤٌ شَتَمَكَ وعَيَّرَكَ بِما يَعلَمُ فيكَ فَلا تُعَيِّرْهُ بِما تَعلَمُ فيهِ ؛ فإنَّما وَبالُ ذلكَ عَلَيهِ . « 1 » 14852 صحيح مسلم عن المعرور بن سُوَيدٍ : مَرَرنا بِأبي ذَرٍّ بِالرَّبَذَةِ وعَلَيهِ بُردٌ وعَلى غُلامِهِ مِثلُهُ ، فقُلنا : يا أبا ذَرٍّ ، لَو جَمَعتَ بَينَهُما كانَت حُلّةً ! « 2 » فقالَ : إنَّهُ كانَ بَيني وبَينَ رَجُلٍ مِن إخواني كَلامٌ ، وكانَت امُّه أعجَمِيَّةً ، فعَيَّرتُهُ بِامِّهِ ، فشَكاني إلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وآله ، فلَقِيتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وآله فقالَ : يا أبا ذَرٍّ ، إنَّكَ امرُؤٌ فيكَ جاهِلِيَّةٌ ! قُلتُ : يا رَسولَ اللَّهِ ، مَن سَبَّ الرِّجالَ سَبُّوا أباهُ وامَّهُ ! قالَ : يا أبا ذَرٍّ ، إنَّكَ امرُؤٌ فيكَ جاهِلِيَّةٌ ، هُم إخوانُكُم ، جَعَلَهُمُ
شرح
بن سليم - : مردى را ديدم كه مردم از سرچشمهء انديشه‌اش سيراب مىشوند وهر سخنىكه از دهانش‌خارج مىشود ، مردم آن را مىقاپند . پرسيدم : اين مرد كيست ؟ گفتند : أو پيامبر خدا صلى الله عليه وآله است . . . گفتم : مرا سفارشى مىفرماييد . فرمود : به هيچ كس ناسزا مگو . از آن پس ، نه آزاده‌اى را دشنام دادم نه برده‌اى را ، نه شترى را ونه گوسفندى را . فرمود : هيچ كار خوبى را كوچك مشمار ودست كم مگير . . . اگر كسى به تو ناسزا گفت وبه عيبى كه از تو مىداند سرزنشت كرد ، تو به واسطهء عيبى كه از أو سراغ دارى سرزنشش مكن . در اين صورت گناهش به گردن أو خواهد بود . 14852 صحيح مسلم - به نقل از معرور بن سُوَيد - : در ربذه بر أبو ذر گذشتيم ، ديديم يك بُرد خودش پوشيده وبُرد ديگرى ، مانند آن ، به تن غلام اوست . گفتيم : اى أبو ذر ! اگر هر دو بُرد را خودت پوشيده بودى حُلّه « 1 » بود ؟ أبو ذر گفت : ميان من ومردى از برادرانم حرفى شد . مادر أو غير عرب بود ومن [ عجمي بودنِ ] مادرش را به رخ أو كشيدم . آن مرد نزد پيامبر صلى الله عليه وآله از من شكايت كرد . وقتي پيامبر صلى الله عليه وآله را ملاقاة كردم به من فرمود : اى أبو ذر ! در تو خصلتى جاهلي وجود دارد ! عرض كردم : اى پيامبر خدا !( 1 ) . بيان چنين جمله‌اى از آن روست كه عربها به دو جامه حلّه مىگويند وبه يك جامه حُلّه اطلاق نمىكنند ( پاورقى صحيح مسلم ) .
هامش
( 1 ) . سنن أبي داوود : 4 / 56 / 4084 . ( 2 ) . إنّما قال ذلك لأنّ الحلّة عند العرب ثوبان ولا تطلق على ثوب واحد . ( كما في هامش المصدر ) .