لِلسُّلطانِ وأطوَعُهُم لَهُ . « 1 »
13633 . الإمامُ الصّادقُ عليه السلام : أنقَصُ النّاسِ عَقلًا مَن ظَلَمَ دونَهُ ، ولَم يَصفَحْ عَمَّنِ اعتَذَرَ إلَيهِ . « 2 »
( انظر ) العقل : باب 2773 .
2766 : مَن هُوَ لَيسَ بِعاقِلٍ
الكتاب :
« لا يُقاتِلُونَكُمْ جَمِيعاً إِلَّا فِي قُرىً مُحَصَّنَةٍ أَوْ مِنْ وَراءِ جُدُرٍ بَأْسُهُمْ بَيْنَهُمْ شَدِيدٌ تَحْسَبُهُمْ جَمِيعاً وَقُلُوبُهُمْ شَتَّى ذلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لا يَعْقِلُونَ » .
« 3 »
« وَقالُوا لَوْ كُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ ما كُنَّا فِي أَصْحابِ السَّعِيرِ » .
« 4 »
« وَإِذا نادَيْتُمْ إِلَى الصَّلاةِ اتَّخَذُوها هُزُواً وَلَعِباً ذلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لا يَعْقِلُونَ » .
« 5 »
« وَإِذا قِيلَ لَهُمُ اتَّبِعُوا ما أَنْزَلَ اللَّهُ قالُوا بَلْ نَتَّبِعُ ما أَلْفَيْنا عَلَيْهِ آباءَنا أَ وَلَوْ كانَ آباؤُهُمْ لا يَعْقِلُونَ شَيْئاً وَلا يَهْتَدُونَ » .
« 6 »
« وَمَثَلُ الَّذِينَ كَفَرُوا كَمَثَلِ الَّذِي يَنْعِقُ بِما لا يَسْمَعُ إِلَّا
شرح
بيمناكترين وفرمانبردار ترين آنها از سلطان است .
13633 امام صادق عليه السلام : كم خردترين مردم ، كسى است كه به فرودست خود ستم كند واز كسى كه از أو پوزش خواهد گذشت نكند .
2766 : كسى كه خردمند به شمار نمىآيد
قرآن : « آنان همه با شما نجنگند مگر در قريههاى داراى استحكامات ، يا از پس ديوار . آنان سخت با يكديگر دشمنند . تو يكدل مىپنداريشان وحال آن كه دلهايشان از هم جداست ؛ زيرا كه آنان مردمى بىخردند » . « وگفتند : اگر مىشنيديم يا عقل خود را به كار مىبرديم ، از دوزخيان نبوديم » . « وچون بانگ نماز سر دهيد آن را به مسخره وبازيچه گيرند ؛ زيرا آنان مردمى نابخردند » . « چون به ايشان گفته شود كه از آنچه خدا فرو فرستاده است پيروى كنيد ، گويند : نه . ما به همان راهى مىرويم كه پدرانمان را بر آن يافتيم . حتى اگر پدرانشان بىخرد وگمراه بودهاند » ؟ ! « مَثَل كافران ، مَثَل حيواني است كه در گوش أو آواز كنند وأو جز بانگى وآوازى نشنود . اينان كرانند ،هامش
( 1 ) . تحف العقول : 50 .
( 2 ) . الدرّة الباهرة : 31 .
( 3 ) . الحشر : 14 .
( 4 ) . الملك : 10 .
( 5 ) . المائدة : 58 .
( 6 ) . البقرة : 170 .