اليومَ انطِقُ لَكُمُ العَجْماءَ ذاتَ البَيانِ ! عَزَبَ رَأيُ امرِئٍ تَخَلَّفَ عَنّي ، ما شَكَكتُ في الحَقِّ مُذ ارِيتُهُ . « 1 »
9832 . عنه عليه السلام : ما شَكَكتُ في الحَقِّ مُذ ارِيتُهُ . « 2 »
9833 . عنه عليه السلام : إنّي لَعَلى يَقينٍ مِن رَبِّي ، وغَيرِ شُبهَةٍ مِن دِيني . « 3 »
2065 . موجِباتُ الشَّكِّ
9834 . الإمامُ عليٌّ عليه السلام : الشَّكُّ ثَمَرَةُ الجَهلِ . « 4 »
9835 . عنه عليه السلام : مَنَ عَمِيَ عمّا بينَ يَدَيهِ غَرَسَ الشَّكَّ بينَ جَنبَيهِ . « 5 »
9836 . عنه عليه السلام : مَن عَتا عن أمرِ اللَّهِ شَكَّ ، ومَن شَكَّ تعالَى اللَّهُ علَيهِ فَأذَلَّهُ بسُلطانِهِ ، وصَغَّرَهُ بجَلالِهِ كما اغتَرَّ بِرَبِّهِ الكَريمِ وَفَرَّطَ في أمرِهِ . « 6 »
9837 . عنه عليه السلام : مَن يَتَرَدَّدْ يَزدَدْ شَكّاً . « 7 »
9838 . عنه عليه السلام : لا تَرتابُوا فَتَشُكُّوا ، ولا تَشُكُّوا فَتَكفرُوا ، ولا تُرَخِّصُوا لِأنفُسِكُم
شرح
سخن مىگويم ؛ دور باد انديشهء كسى كه از من سر پيچد . از زماني كه حق به من نمايانده شده ، در آن شكّ نكردهام .
9832 . امام علي عليه السلام : از زماني كه حق به من نشان داده شده ، در آن شكّ نكردهام .
9833 . امام علي عليه السلام : من به پروردگار خود يقين دارم ودر دين خود شكّ وشبههاى ندارم .
2065 . عوامل به وجود آمدن شك
9834 . امام علي عليه السلام : شكّ ، ثمره ناداني است . 9835 . امام علي عليه السلام : هركه از ديدن آنچه در برابر اوست نابينا باشد ، نهال شكّ را در ميان دو پهلوى خود ( سينهاش ) بنشاند . 9836 . امام علي عليه السلام : هركه درباره خدا گردنكشى كند ، دستخوش شكّ شود وهركه شكّ كند ، خداوند بر أو چيره گردد وبا قدرت خود وى را به خوارى افكند وبا جلال خود وى را حقير گرداند ، همچنان كه أو به پروردگار مهربان وبزرگوار خود مغرور شد ودر كار خداوند كوتاهى كرده بود . 9837 . امام علي عليه السلام : كسى كه دستخوش ترديد شود ، بر شكّ أو افزوده گردد . 9838 . امام علي عليه السلام : ترديد ( شبهه ) به خود راه ندهيد كه گرفتار شكّ مىشويد ، « 1 » وشك نكنيد( 1 ) . در شرح مولى محمّد صالح مازندرانى بر أصول كافى ، ذيلاين حديث ، آورده است : ارتياب به معناى تشويش واضطراب ، سوء ظن وبد گمانى ، وبه معناى شكّ آمده است . وشايد مراد اين باشد كه خويشتن را به واسطهء انديشيدن در شبهات وتخيّلاتى كه معارض حق هستند ، دچار تشويش واضطراب فكرى نكنيد زيرا اين امر به شك كردن در حق مىانجامد . وجوه ديگرى نيز ذكر كرده است كه علاقهمندان را به كتاب ياد شده ارجاع مىدهيم .هامش
( 1 ) . نهج البلاغة : الخطبة 4 .
( 2 ) . غرر الحكم : 9482 .
( 3 ) . نهج البلاغة : الخطبة 22 ، غرر الحكم : 3773 .
( 4 ) . غرر الحكم : 725 .
( 5 ) . غرر الحكم : 8855 .
( 6 ) . الكافي : 2 / 392 / 1 .
( 7 ) . غرر الحكم : 7989 .