في مالِهِ حَقٌّ أدّاهُ ، ومِنهُ قولُهُ جلَّ وعزَّ :
« سُبْحانَ الَّذِي سَخَّرَ لَنا هذا وَما كُنَّا لَهُ مُقْرِنِينَ »
« 1 » . « 2 »
( انظر ) بحار الأنوار : 71 / 33 ، 51 ، وج 93 / 211 ، 214 .
2052 . أصنافُ الشُّكرِ
9783 . الإمامُ عليٌّ عليه السلام : شُكرُ إلهِكَ بِطُولِ الثَّناءِ ، شُكرُ مَنْ فَوقَكَ بِصِدقِ الوَلاءِ ، شُكرُ نَظِيرِكَ بِحُسنِ الإخاءِ ، شُكرُ مَن دُونَكَ بِسَيْبِ العَطاءِ . « 3 »
2053 . أدنَى الشُّكرِ
9784 . مصباح الشريعة - فيما نسبه إلى الصّادق عليه السلام - : أدنَى الشُّكرِ رُؤيَةُ النِّعمَةِ مِنَ اللَّهِ مِن غَيرِ عِلّةٍ يَتَعَلَّقُ القَلبُ بها دُونَ اللَّهِ والرِّضا بما أعطاه ، وأن لا تَعصِيَهُ بِنِعمَتِهِ وتُخالِفَهُ بِشيءٍ مِن أمرِهِ ونَهيِهِ بِسَبَبِ نِعمَتِهِ . « 4 »
( انظر ) النعمة : باب 3850 .
شرح
چنانچه در نعمتي كه به مال أو مىدهد [ براي خدا ] حقّى باشد ، آن را بپردازد . اين است سخن خداوند عزّوجلّ كه « پاك است خدايى كه اين [ مركوب ] را مسخّر ما كرد در حالي كه ما توان آن را نداشتيم » .
2052 . اقسام شكر
9783 . امام علي عليه السلام : شكر از پروردگارت با ثناى بسيار است ، وشكر از بالا دستِ خود با پيروى صادقانه ، وشكر همتايت با حُسن برادرى ، وشكر از فرو دستت با عطا وبخشش به أو .2053 . كمترين سپاسگزارى
9784 . مصباح الشريعة - در آنچه به امام صادق عليه السلام نسبت داده است - : كمترين سپاسگزارى ، اين است كه انسان نعمت را [ مستقيماً ] از خدا بداند وجز أو علّتى براي آن نداند ونيز به آنچه خداوند عطايش كرده ، خرسند باشد وبا نعمت أو مرتكب گناه وى نشود يا نعمت أو را در راه مخالفت با هيچ يك از أوامر ونواهى خدا به كار نگيرد .هامش
( 1 ) . الزخرف : 13 .
( 2 ) . الكافي : 2 / 96 / 12 .
( 3 ) . غرر الحكم : ( 5653 ، 5654 ، 5655 ، 5656 ) .
( 4 ) . مصباح الشريعة : 53 .