« وَقالَ الشَّيْطانُ لَمَّا قُضِيَ الْأَمْرُ إِنَّ اللَّهَ وَعَدَكُمْ وَعْدَ الحَقِّ وَوَعَدْتُّكُمْ فَأَخْلَفْتُكُمْ . . . » . « 1 »
« إِنَّ الَّذِينَ ارْتَدُّوا عَلَى أَدْبارِهِمْ مِنْ بَعْدِ ما تَبَيَّنَ لَهُمُ الهُدَى الشَّيْطانُ سَوَّلَ لَهُمْ وَأَمْلَى لَهُمْ » . « 2 »
( انظر ) الحشر : 16 ، 17 ، الأنفال : 48 ، الأنعام : 121 .
الحديث :
9558 الإمامُ عليٌّ عليه السلام - لكميل بن زياد - : يا كُمَيلُ ، إنَّ إبليسَ لا يَعِدُ عن نفسِهِ ، وإنّما يَعِدُ عن رَبِّهِ لِيَحمِلَهُم على مَعصِيَتِهِ فَيُوَرِّطَهُم . « 3 »
9559 . عنه عليه السلام : اعلَمُوا أنَّ الشَّيطانَ إنّما يُسَنِّي لَكُم طُرُقَهُ لِتَتّبِعُوا عَقِبَهُ . « 4 »
9560 . عنه عليه السلام : إنّ الشَّيطانَ يُسَنِّي لَكُم طُرُقَهُ ، ويُرِيدُ أن يَحُلَّ دِينَكُم عُقدَةً عُقدَةً ، ويُعطِيَكُم بالجَماعَةِ الفُرقَةَ . « 5 »
9561 . عنه عليه السلام : الشَّيطانُ مُوَكَّلٌ به [ أي بالعَبدِ ] يُزَيِّنُ لَهُ المَعصيَةَ لِيَركَبَها ، ويُمَنِّيهِ التَّوبَةَ لِيُسَوِّفَها . « 6 »
9562 . عنه عليه السلام - في سؤالِ السائلِ بأنْ يَصِفَ اللَّهَ حَتّى كَأنّهُ يَراهُ عياناً - : فانظُرْ أيُّها السائلُ : فما دَلَّكَ القُرآنُ علَيهِ مِن صِفَتِهِ فائتَمَّ بهِ
شرح
« چون كار از كار گذشت ( داورى صورت گرفت ) شيطان گويد : خدا به شما وعدهء درست داد ومن به شما وعده دادم وخلف وعده كردم . . . » .
« بي گمان ، كساني كه پس از آن كه [ راه ] هدايت بر آنان روشن شد [ به حقيقت ] پشت كردند ، شيطان آنان را فريفت وبه آرزوهاى دور ودرازشان افكند » .
حديث :
9558 امام علي عليه السلام - به كميل بن زياد - : اى كميل ! إبليس از طرف خود وعده نمىدهد ، بلكه از جانب پروردگارش وعده مىدهد تا آنان را به معصيتاو وا دارد ودر ورطهء هلاكتشانافكند .
9559 . امام علي عليه السلام : بدانيد كه شيطان تنها راههاى خود را براي شما هموار مىكند تا در پى أو روان شويد .
9560 . امام علي عليه السلام : همانا شيطان راههاى خود را براي شما آسان مىنمايند ومىخواهد گرههاى [ محكمِ ] دين شما را يكى پس از ديگرى سست گرداند وبه جاى اتحاد ، به شما تفرقه دهد .
9561 . امام علي عليه السلام : شيطان بر بنده گماشته شده است ومعصيت را در نظرش مىآرايد تا مرتكب آن شود ، وأو را به توبه كردن اميدوار مىسازد تا آن را به تأخير اندازد .
9562 . امام علي عليه السلام - در پاسخ به سؤال سائلى كه از أوصاف خداوند سؤال كرده بود بگونهاى كه أو را ببيند - : اى پرسشگر ! بنگر ، هر يك از صفات خدا را كه قرآن به آن راهنماييت كرده است ، پيروى كن واز پرتو هدايت قرآن روشنايى برگير وآن صفاتى را كه شيطان ، تو را
هامش
( 1 ) . إبراهيم : 22 .
( 2 ) . محمّد : 25 .
( 3 ) . بشارة المصطفى : 27 .
( 4 ) . نهج البلاغة : الخطبة 138 .
( 5 ) . نهج البلاغة : الخطبة 121 .
( 6 ) . نهج البلاغة : الخطبة 64 .