الأحمَقَ أو تُخالِطَهُ ، واهْجُرْهُ ولا تُحادِثْهُ ؛ فإنّ الأحمَقَ هُجْنَةٌ غائباً كانَ أو حاضِراً ، إنْ تَكَلَّم فضَحَهُ حُمقُهُ ، وإنْ سَكَتَ قَصُرَ بهِ عِيُّهُ ، وإنْ عَمِلَ أفسَدَ ، وإنِ اسْتُرعِيَ أضاعَ . لا عِلمُهُ مِن نَفْسِهِ يُغْنيهِ ، ولا عِلمُ غَيرهِ يَنْفَعُهُ ، ولا يُطيعُ ناصِحَهُ ، ولا يَستريحُ مقارِنُهُ ، تَوَدُّ امُّهُ أنّها ثَكَلَتْهُ ، وامْرَأتُهُ أنّها فَقَدتْهُ ، وجارُهُ بُعدَ دارِهِ ، وجَليسُهُ الوَحْدةَ مِن مُجالَسَتِهِ . إنْ كانَ أصْغَرَ مَن في المَجلِسِ أعْنى مَن فَوقَهُ ، وإنْ كانَ أكْبَرَهُم أفْسَدَ مَن دُونَهُ . « 1 »
4577 . الإمامُ الصّادقُ عليه السلام : مَن لَم يَجْتَنِبْ مُصادقَةَ الأحمَقِ أوْشَكَ أنْ يَتَخلّقَ بأخْلاقِهِ . « 2 »
( انظر ) الصديق : باب 2178 .
956 : مُعالَجَةُ الأحمَقِ
4578 . الإمامُ الصّادقُ عليه السلام : إنّ عيسى بنَ مَريمَ عليه السلام قالَ : داوَيْتُ المَرْضى فشَفَيتُهُم بإذنِ اللَّهِ ، وأبْرَأتُ الأكْمَهَ والأبْرَصَ بإذنِ اللَّهِ ، وعالَجْتُ المَوْتى فأحْيَيتُهُم بإذنِ اللَّهِ ،
شرح
بپرهيز واز أو دورى كن وبا وى همسخن مشو ؛ زيرا آدم أحمق ، غايب باشد يا حاضر ، پست وفرومايه است ؛ هرگاه زبان به سخن گشايد حماقتش أو را رسوا كند وهرگاه خاموش شود به دليل ناتوانى در سخن گفتن باشد ، اگر كارى كند خرابى به بار آورد وچون مسؤوليتى به عهده گيرد آن را تباه سازد ، نه علم خودش به كار أو مىآيد ونه دانش ديگران سودش مىرساند ، به سخن خيرخواه خود گوش نمىدهد ، وهمنشينش از دست أو آسوده نيست ، مادرش آرزوى مرگ أو را دارد وهمسرش آرزوى از دست دادن أو را وهمسايهاش آرزوى رفتن از همسايگىاش را وهمنشينش آرزوى خلاصي از همنشينى أو را . اگر در مجلسي كمترين فرد مجلس باشد بالاتر از خود را به رنج افكند واگر بالاترين فرد باشد فرو دستان خود را به فساد وتباهى كشاند .
4577 . امام صادق عليه السلام : هركه از دوستى با أحمق دورى نكند بزودى خلق وخوى أو را به خود گيرد .
956 : درمان أحمق
4578 . امام صادق عليه السلام : عيسى بن مريم گفت : بيماران را طبابت كردم وبه اذن خدا آنان را درمان كردم ، كورانِ مادر زاد ومبتلايان به پيسى را به اذن خدا بهبود بخشيدم ، ومردگان را به اذن خدا زندهكردم ، اما أحمقهامش
( 1 ) . الأمالي للطوسي : 613 / 1268 .
( 2 ) . الأمالي للصدوق : 343 / 409 .