زمين از طريق پديدههايى چون زمينلرزه وآتشفشان خود را با فشارهاى متغيرى كه در پوسته وزير پوستهء آن وجود دارد تطبيق مىدهد . واين پديدهها نتايج وحشتناكى براي ما به بار مىآورند ، زيرا باعث فروريختن خانهها وكشته شدن صدها وحتى هزاران انسان مىشوند .
شكل 11 - 6 : گدازه در جزاير هاوايى . فوارهاى از صخره مذاب در آتش فشان كيلوآ در هاوايى .
شكل زير : آتش فشانها چه بر سطح زمين وچه در زير آب در قسمت بالاى نواحي داغ صخرههاى مذاب ( فلشهاى پايين ) تشكيل مىشوند وبر اثر لغزيدن صفحهاى روى صفحه ديگر فوران مىكنند . فلشهاى بالا شكستگى كف اقيانوس را نشان مىدهد كه از درون آن صخره مذاب بالا آمدهاند وكوههاى زير آب را تشكيل دادهاند ( چپ ) ودر امتداد كناره اقيانوس سبب ايجاد گسل شدهاند ( راست ) .
جزيرهاى كه منفجر شد ( شكل 13 - 6 ) بزرگترين فوران آتشفشانى در عصر جديد در سال 1883 در جزيرهاى كوچك به نام « كاركاتوآ » در كشور اندونزى رخ داد . هنگامى كه آن جزيره ، كه به واقع يك كوه آتشفشان بود ، منفجر شد موجهاى عظيمى به وجود آورد كه بر ساحلهاى مجاور فروريخت و 163 دهكده را ويران كرد . بيش از سى وشش هزار نفر غرق شدند .
انفجار با چنان صداى عظيمى رخ داد كه از فاصله چهار هزار وهشتصد كيلومترى شنيده شد . صخرهها تا ارتفاع پنجاه وپنج كيلومتر به هوا پرتاب شدند . خوشبختانه چنين آتشفشانهايى به ندرت رخ مىدهد . « 1 »
هامش
( 1 ) عكسها از كتاب دفتر نشر فرهنگ اسلامى