دنباله حوادث محتملا به شرح زير است :
بخش بزرگ مادة در جنين ستاره ئيدروژن است . در دماهاى پائين ، ئيدروژن به صورت مولكول ؛ يعنى دو أتم ئيدروژن چسبيده بهم ، دما كه بالا مىرود ، مولكولهاى ئيدروژن بيشتر وشديدتر بهم برخورد مىكنند در حدود
C
1500 انرژى برخورد براي شكستن مولكولها كافى مىشود . ئيدروژن را به صورت اتمى در مىآورد . مقدار ئيدروژن موجود زياد است . براي شكستن همهء آنها لازم است كه جنين ستاره مقدار زيادى انرژى توليد كند . اين انرژى تنها مىتواند از انقباض ستاره تأمين شود . براي توليد سريع انرژى ، انقباض ستاره بايد سريع باشد . در واقع محاسبات نشان مىدهد كه انقباض در اين مرحله به صورت فروريزش سريع به داخل است . فروريزش كمي متوقف مىشود ؟ پاسخ ظاهرا اين است . هنگامى كه همهء مولكولهاى ئيدروژن به أتم تبديل شوند . ولى بررسى تفصيلي نشان مىدهد كه اين جواب درست نيست . فروريزش انرژى بسيارى توليد مىكند وقتي كه همهء مولكولهاى ئيدروژن شكسته شده باشند ، دما به قدر كافى بالا رفته است كه اتمهاى ئيدروژن نيز شروع به تجزيه شدن به الكترونها وپروتونها مىكنند . با آغاز اين فرايند دوم فروريزش ادامه مىيابد ، تا اين مرحله نيز به پايان برسد . ولى فروريزش با يونش كامل ئيدروژن نيز متوقف نمىشود . در حدود يكچهارم جنين ستاره ممكن است هيليوم باشد . هيليوم در دماى بيش از دماى ئيدروژن يونيده مىشود . مىتوان برآورد كرد كه وقتي فروريزش تا آن حد پيش مىرود كه اتمهاى ئيدروژن را يونيده كند دما نيز به اندازهاى شده است كه يونيدن هيليوم را آغاز كند . بنابراين فروريزش تا پايان يونش ئيدروژن وهيليوم پيش مىرود .
اگر تشكيل ستارهاى مانند خورشيد مورد نظر باشد ، فروريزش هنگامى آغاز مىشود كه شعاع جنين ستاره در حدود صد برابر فاصله زمين تا خورشيد باشد . ( اين شعاع بيشتر از قطر منظومهء شمسي است ) هنگامى كه شعاع جنين ستاره به يكچهارم فاصله زمين تا خورشيد برسد . « 1 » فروريزش متوقف مىشود .
هامش
( 1 ) تحول ستارگان ، ص 100 .