13 - در دماى بالاتر از اين هستههاى هيليوم مىتوانند با كربن به واكنش متقابل پرداخته واكسيژن به وجود آورند .
14 - هستههاى هيليوم با اكسيژن تركيب مىشوند ونئون مىدهند ، به همين ترتيب تا عناصر سنگينتر .
15 - چون كربن حاصل از واكنش سه آلفا ايزوتوپ معمولى آن است وشامل دوازده ذرهء زير اتمى است ، در واقع همين ايزوتوپ كربن است كه چرخهء كربن را در هنگام ئيدروژن سوزى شروع مىكند ، ولى خود چرخه كربن مقدارى از اين كربن را به ايزوتوپ سنگينتر آن كه سيزده ذره دارد تبديل مىكند ، وايزوتوپ سنگينتر نيز در دماى زياد مىتواند با هستهء هيليوم به كنش متقابل پرداخته ، بار ديگر اكسيژن به وجود آورد ، ولى اين بار همراه با يك نوترون است .
چون نوترون بار الكتريكى ندارد واز طرف هستهها دفع نمىشود ، به سهولت مىتواند وارد هستهها شود وواكنش نشان بدهد وازاينرو نوترونها در به وجود آوردن تبديلات هستهاى خيلى كار آمدند . « 1 » 16 - اگر هستههاى هيليوم زيادى در محيط وجود داشته باشد ( كه در مغزى هيليومى خورشيد نيز چنين خواهد بود ) هستهء ديگرى از هيليوم مىتواند قبل از واپاشى بريليوم با آن تركيب شود ويك هستهء پايدار كربن توليد كند . ازاينرو در طي اين دو مرحله مغزى هيليومى ستارهاى مانند خورشيد نهايتا هيليوم خود را به عنصر سنگينترى مانند كربن تبديل مىكند . در اين فرايند به همان طريقي ( همجوشى ئيدروژن وتشكيل هيليوم ) انرژى آزاد مىكند . اشكال پيوست نحوهء برخورد عناصر وواكنش آنها وتبديل به هستههاى مختلف را نشان مىدهد .
هامش
( 1 ) تحول ستارگان ، ص 75 - 78 .