( مسأله چهارم ) ( اراده خداوند )
چهارمين صفت از صفات كماليهء خداوند صفت اراده است و پيرامون آن در كتاب سه مبحث كوتاه عنوان شده :
1 - تفسير اراده طبق مسلكهاى مختلف .
2 - اثبات صفت اراده براى خداوند .
3 - بيان اينكه آيا اراده حادث است يا قديم ؟ عين ذات است يا زائد بر ذات ؟
قبل از ورود در اين مباحث مقدمهاى مىآوريم و آن اينكه :
اراده در مورد ما انسانها عبارتست از يك كيفيت و حالت نفسانيهاى كه پس از اشتياق به يك عمل در ما بوجود مىآيد ، بيان ذلك :
هنگامى كه انسان اراده مىكند كارى را در مرحلهء اوّل آن امر را تصور نموده و راجع به نفع و ضرر و سود و زيان آن مىانديشد و در مرحلهء دوّم تصديق مىكند كه اين عمل نافع است و به اين نتيجه مىرسد كه در اين عمل سودى در كار است و يا زيانبار است ، در مرحله سوم اگر تصديق به نفع آمد شوق به انجام كار در انسان پيدا مىشود و در مرحله چهارم هنگامى كه اين شوق به بالاترين درجه رسيد و باصطلاح فلاسفه شوق مؤكد شد عزم خود را جزم نموده و بدنبال آن مقصد روان مىگردد و اراده در انسان عبارتست از همين تحريك عضلات بجانب مطلوب .