نيست كه با زياد شدن فاصله ، محاذاة گستردهتر مىشود »
ولى اگر ما دقت كافى به علم آوريم خواهيم ديد كه روح هر دو فتوا يكى است واختلافى كه موجب حاشيهنگارى گردد وجود نخواهد داشت . وبعيد نيست كه قول دوم وچهارم نيز يكى باشند به ويژه آنگاه كه براي همه دنيا ، حرم را قبله بدانيم ، بديهي است از فاصلههاى بسيار دور ، حرم ، مسجد وكعبه ، نقطهاى بيش نمىنمايند .
اختلاف در تفسير جهت :
فقهاء در بيان وتفسير « جهت قبله » براي فاصلههاى دور سخنان مختلفي عرضه داشتهاند از جمله :
1 - جهت : همان سمتى است كه گمان مىرود كعبه در آن قرار داشته باشد - نه مطلق جهت - مثل اين كه گفته شود « جنوب » قبلهء أهل شمال و « مشرق » قبله أهل مغرب است ويا بر عكس .
2 - علامه در تذكره ونهاية گفته است : جهت ، عبارت است از مقدارى كه گمان مىرود قبله در آن قرار گرفته باشد . پس چنانچه احتمال رود از آن مقدار خارج است ، نماز صحيح نيست . اما در معتبر نوشته است : جهت ، همان « سمتى » است كه كعبه در آن مىباشد .
3 - محقق كركى در جامع المقاصد گفته است : چيزى كه هميشه به خاطرم خطور مىكند اين است كه جهت كعبه ، آن مقدارى است كه در خورشان يك انسان باشد كه از فاصلهء دور تجويز كند كعبه هر جزيى از اجزاء آن مقدار است ، به طورى كه قطع به عدم خروج كعبه از مجموعه آن مقدار داشته باشد ، البتة زياد وكمي اين مقدار به اختلاف فاصله