مربوط به حل زيجات ، ساختن تقاويم واستخراج تواريخ . . . بخش سوم مربوط به علم چگونگى استدلال از دوران فلك وطالعهاى برجها وحركات ستارگان بر آنچه در زير فلك قمر پيدا خواهد شد واين قسمت را علم احكام ( نجوم ) مىنامند ، از اين بيان آشكار است كه بخش أول ، علم نظري وبخش دوم عملي ، وبخش سوم احكام نجوم است .
بنابر نظر دانشمندان عصر حاضر ، علم هيأت : علمي است كه در آن از ظواهر أجسام آسمانى وقوانين حركات ظاهري وحقيقي ، اندازهها فواصل وخواص طبيعي آنها بحث مىشود ، ومشتمل بر پنج قسمت است :
قسمت اوّل : [ « علم هيأت كروى » ]
به نام « علم هيأت كروى » وآن علمي است كه در حركات ستارگان وأوضاع آنها نسبت به يكديگر ، يا نسبت به نقاط ودواير مفروض در كره سماوي ( يعنى گنبد كبودرنگى كه بيننده چنان مىپندارد كه اجرام سماوي بر سطح درونى آن حركت مى كنند ومركز آن با محل شخص رصدكننده يا مركز زمين يكى است ) كه هنگام رصد كردن آسمان مشاهده مىشود ، بحث مىكند ، در اين قسمت از قوانين حركت مرئى روزانه وسالانه كواكب واستفاده از آنها براي اندازهگيرى زمان ، وتعيين محل نقاط آسمانى وزمينى ونيز از تقديم اعتدالين وتمايل محور زمين ، انكسار جوّى ، انحراف وانحدار نور گفتگو مىشود ، أساس اين قسمت مخصوصا حساب مثلثّات كروى است وارتباطي نيز با جغرافياى رياضى دارد .