ابو بكر به پاخاست و پس از ستايش خداوند گفت : اى مردم شما آيهء :
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ
« 1 » ، « اى كسانى كه ايمان آوردهايد مراقب خود باشيد ، هنگامى كه شما هدايت يافتيد گمراهى كسانى كه گمراه شدهاند به شما زيانى نمىرساند . » را تلاوت مىكنيد ، ولى ما از رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله شنيديم كه مىفرمود :
« هرگاه مردم منكرى را مشاهده كنند و آن را تغيير ندهند ، به زودى خداوند همهء آنان را مشمول عذاب خويش گرداند . »
ابو بكر مىپرسد ، اى رسول خدا پس از اين آيه :
لَيْسَ بِأَمانِيِّكُمْ وَ لا أَمانِيِّ أَهْلِ الْكِتابِ مَنْ يَعْمَلْ سُوءاً يُجْزَ بِهِ
« 2 » ، « فضيلت و برترى به آرزوهاى شما و آرزوهاى اهل كتاب نيست ، هركس كه عمل بد كند ، كيفر داده مىشود » چاره چيست ؟ و آيا در برابر هر كار بدى كه انجام داديم مجازات مىشويم ؟ رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله فرمود : « اى ابو بكر خدا تو را بيامرزد ، آيا تو بيمار و خسته و درمانده و اندوهگين مىشوى و سختى و گرفتارى به تو مىرسد ؟ »
گفت : بلى .
فرمود : « اينها همان چيزهايى است كه شما توسّط آنها كيفر مىشويد . »
رسول اكرم صلّى اللّه عليه و إله آيهء :
وَ ما أَصابَكُمْ مِنْ مُصِيبَةٍ فَبِما كَسَبَتْ أَيْدِيكُمْ وَ يَعْفُوا عَنْ كَثِيرٍ
« 3 » ، را براى على عليه السّلام چنين تفسير مىكند : ما أصابكم من مرض أو عقوبة أو بلاء فى الدّنيا فبما كسبت أيديكم : « هر بيمارى يا كيفر يا بلايى كه در دنيا به شما مىرسد به خاطر اعمالى است كه انجام دادهايد » و خداوند متعال برتر از آن است كه آنها را در آخرت نيز دچار كيفر كند و خداوند هركه را در دنيا مورد عفو قرار داده ، بردبارتر از آن است كه دوباره به كيفر دادن او بازگردد . از عايشه نقل شده كه گفت : اى رسول خدا قرآن مىگويد :
وَ الَّذِينَ يُؤْتُونَ ما آتَوْا وَ قُلُوبُهُمْ وَجِلَةٌ
« 4 » ، « و آنها كه نهايت كوشش را در انجام طاعات به خرج مىدهند ، امّا با اين حال دلهايشان ترسناك است . » آيا مقصود كسانى
هامش
( 1 ) - مائده / 105 .
( 2 ) - نساء / 123 .
( 3 ) - شورى / 30 .
( 4 ) - مؤمنون / 60 .