وَ ماتُوا وَ هُمْ كافِرُونَ * أَ وَ لا يَرَوْنَ أَنَّهُمْ يُفْتَنُونَ فِي كُلِّ عامٍ مَرَّةً أَوْ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ لا يَتُوبُونَ وَ لا هُمْ يَذَّكَّرُونَ * وَ إِذا ما أُنْزِلَتْ سُورَةٌ نَظَرَ بَعْضُهُمْ إِلى بَعْضٍ هَلْ يَراكُمْ مِنْ أَحَدٍ ثُمَّ انْصَرَفُوا صَرَفَ اللَّهُ قُلُوبَهُمْ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لا يَفْقَهُونَ
123 - 127 .
در باره اين آيه
أَنَّهُمْ يُفْتَنُونَ
يعنى امتحان مىشدند
فِي كُلِّ عامٍ مَرَّةً أَوْ مَرَّتَيْنِ
در هر سال يك مرتبه يا دو مرتبه بوسيله امراض و بيماريها يا بوسيله جهاد و پيكار با پيامبر اكرم ( ص ) و آنچه مشاهده مىكردند كه خداوند پيامبرش را يارى مىكند و دشمنان پيامبر چگونه كشته و اسير مىشوند .
بعضى گفتهاند بوسيله قحطى و گرسنگى آزمايش مىشدند و برخى را عقيده آنست كه منظور از آزمايش همان پردهبردارى از دل آنها و آشكار كردن نيتهاى فاسدى كه داشتند .
وَ إِذا ما أُنْزِلَتْ سُورَةٌ
يعنى هر وقت سورهاى از قرآن نازل مىشد و آنها در خدمت پيامبر اكرم بودند از شنيدن آيات خوششان نمىآمد
نَظَرَ بَعْضُهُمْ إِلى بَعْضٍ
به يك ديگر با ايماء و اشاره نگاهى مىكردند چون منافق بودند و مىترسيدند كه كسى متوجه آنها شود مثل اينكه به يك ديگر مىگفتند آيا كسى متوجه شما شد ، بعد از جاى حركت كرده و مىرفتند اين عمل را از آن جهت انجام مىدادند كه ترسى داشتند آيهاى در رسوائى و فضاحت آنها نازل شود . اين سخنان را به زبان نمىآوردند فقط با اشاره و نگاه به هم مىفهماندند .
بعضى گفتهاند منافقين به يك ديگر تماشا مىكردند از روى طعنه و دشمنى با قرآن سپس مىگفتند آيا كسى از مسلمانان متوجه رفتار ما شد ؟ وقتى مىفهميدند كه كسى متوجه آنها نيست در اين كار اصرار مىورزيدند اما اگر متوجه مىشدند كه يك نفر آنها را ديده خوددارى مىكردند
« ثُمَّ انْصَرَفُوا »
بعد مىرفتند يا منظور اينست كه از ايمان كناره مىگرفتند :
صَرَفَ اللَّهُ قُلُوبَهُمْ
خداوند دلهاى آنها را از رحمت و ثواب خود دور كند اين خود نفرينى است بر آنها .
سوره يونس ( 10 ) آيات 1 - 2 - 15 - 20 .
يونس « 10 » :
الر تِلْكَ آياتُ الْكِتابِ الْحَكِيمِ * أَ كانَ لِلنَّاسِ عَجَباً أَنْ أَوْحَيْنا إِلى رَجُلٍ مِنْهُمْ أَنْ أَنْذِرِ النَّاسَ وَ بَشِّرِ الَّذِينَ آمَنُوا أَنَّ لَهُمْ قَدَمَ صِدْقٍ عِنْدَ رَبِّهِمْ قالَ الْكافِرُونَ إِنَّ هذا لَساحِرٌ مُبِينٌ
1 - 2 « و قال تعالى » :
وَ إِذا تُتْلى عَلَيْهِمْ آياتُنا بَيِّناتٍ قالَ الَّذِينَ لا يَرْجُونَ