پنهان در نور خورشيد
وَ اللَّيْلِ إِذا عَسْعَسَ
قسم به شب زمانى كه با تاريكى خود روى آورد يا برود
وَ الصُّبْحِ إِذا تَنَفَّسَ
و قسم به صبح وقتى بردمد
إِنَّهُ لَقَوْلُ رَسُولٍ كَرِيمٍ
قرآن سخن پيكى با شخصيت است يعنى جبرئيل
( مَكِينٍ )
داراى مقام
« مُطاعٍ »
ملائكه از او پيروى مىكنند و
« ثَمَّ أَمِينٍ »
و امين بر وحى است
« ثَمَّ »
ممكن است متصل به ما قبل يا ما بعد باشد
« لَقَدْ رَآهُ »
يعنى پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله جبرئيل را ديد
« بِالْأُفُقِ الْمُبِينِ »
مشرق اعلى و ما هو محمد صلى الله عليه و آله نيست
« عَلَى الْغَيْبِ »
بر غيب آنچه توسط وحى مطلع مىشود يا ساير غيوب متهم . نافع و عاصم و حمزه و ابن عامر
« بِضَنِينٍ »
با ضاد خواندهاند يعنى بخيل نيست يعنى از تبليغ و تعليم خوددار نيست
وَ ما هُوَ بِقَوْلِ شَيْطانٍ رَجِيمٍ
اين سخنان شيطانها نيست كه استراق سمع كرده باشند و اين رد مىكند گفتار آنها را كه مىگفتند كهانت و سحر است
فَأَيْنَ تَذْهَبُونَ
نسبت به گمراهى دادن راهى را كه مىپيمايند در امر پيامبر و قرآن مثل تو كه مىگوئى به كسى كه منحرف شده كجا مىروى .
ما غَرَّكَ بِرَبِّكَ الْكَرِيمِ
يعنى اى انسان چه چيز تو را جرى كرده بر مخالفت با خداى كريمت
الَّذِي خَلَقَكَ فَسَوَّاكَ فَعَدَلَكَ
آن خدائى كه تو را متناسب و به اندازه لازم افراشته و نيروهاى لازم را در اختيارت گذاشته
فِي أَيِّ صُورَةٍ ما شاءَ رَكَّبَكَ
يعنى تو را تركيب نمود به هر صورتى كه خواست ( ما ) زائد است .
فَلا أُقْسِمُ بِالشَّفَقِ
قرمزى است كه در افق مغرب ديده مىشود
وَ اللَّيْلِ وَ ما وَسَقَ
و شب و آنچه جمع كرده آن را و پوشانده از چهارپايان و چيزهاى ديگر .
وَ الْقَمَرِ إِذَا اتَّسَقَ
قسم به ماه زمانى كه جمع مىشود و تمام گردد و بدر شود
لَتَرْكَبُنَّ طَبَقاً عَنْ طَبَقٍ
يعنى حالى بعد از حالى ديگر مطابق آن در شدت يا مراتب شدت و گرفتارى بعد از مراتب ديگر كه منظور مرگ و بيم و ترسهاى قيامت است يا اهوال قيامت و ما قبل آن از گرفتاريها بنا بر اينكه جمع طبقه باشد
لا يَسْجُدُونَ
يعنى خاضع نمىشوند يا اينكه براى آيه سجده به سجده نمىافتند .
( بِما يُوعُونَ )
يعنى آنچه در دل از كفر و دشمنى پنهان مىكنند
غَيْرُ مَمْنُونٍ
يعنى قطع نشدنى يا منت نهاده شده به آن نعمت بر آنها .
الطارق « 86 » :
وَ السَّماءِ ذاتِ الرَّجْعِ * وَ الْأَرْضِ ذاتِ الصَّدْعِ * إِنَّهُ لَقَوْلٌ فَصْلٌ * وَ ما هُوَ