« إلى قوله » :
وَ لَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ سَخَّرَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ لَيَقُولُنَّ اللَّهُ فَأَنَّى يُؤْفَكُونَ
« إلى قوله تعالى » :
وَ لَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ نَزَّلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَأَحْيا بِهِ الْأَرْضَ مِنْ بَعْدِ مَوْتِها لَيَقُولُنَّ اللَّهُ قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لا يَعْقِلُونَ
« إلى قوله » :
فَإِذا رَكِبُوا فِي الْفُلْكِ دَعَوُا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ فَلَمَّا نَجَّاهُمْ إِلَى الْبَرِّ إِذا هُمْ يُشْرِكُونَ * لِيَكْفُرُوا بِما آتَيْناهُمْ وَ لِيَتَمَتَّعُوا فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ * أَ وَ لَمْ يَرَوْا أَنَّا جَعَلْنا حَرَماً آمِناً وَ يُتَخَطَّفُ النَّاسُ مِنْ حَوْلِهِمْ أَ فَبِالْباطِلِ يُؤْمِنُونَ وَ بِنِعْمَةِ اللَّهِ يَكْفُرُونَ
41 - 67 .
در باره آيه
جَعَلَ فِتْنَةَ النَّاسِ
مىنويسد : يعنى آنچه اذيت و آزار مىبينند براى جلوگيرى از ايمان مانند عذاب خدا مىدانند در مورد جلوگيرى از كفر «
وَ لَئِنْ جاءَ نَصْرٌ مِنْ رَبِّكَ
» وقتى يارى خدا از قبيل فتح يا غنيمتى نصيب تو شود
« لَيَقُولُنَّ إِنَّا كُنَّا مَعَكُمْ »
مىگويند ما هم با شما بوديم بايد شريك شما باشيم در غنيمت . منظور منافقين است يا گروهى كه ايمان ضعيف دارند بواسطه آزار مشركين از دين بر مىگردند .
« وَ لَيَحْمِلُنَّ أَثْقالَهُمْ »
يعنى وزر و و بال آنچه خود انجام دادهاند به اضافه وزر و و بال ديگران كه سبب گمراهى آنها شدهاند بر ايشان تحميل مىشود بدون اينكه از وزر و و بال پيروانشان چيزى كاسته شود .
و در باره آيه
مَثَلُ الَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ أَوْلِياءَ
مثل كسانى كه به جز خدا به ديگران اعتماد نمودهاند
كَمَثَلِ الْعَنْكَبُوتِ اتَّخَذَتْ بَيْتاً
مانند خانه عنكبوت است در سستى و بىاعتمادى بلكه تكيهگاه آنها سستتر است زيرا خانه عنكبوت بالاخره براى او مورد استفاده است و يك واقعيت است يا منظور اينست كه مثال آنها نسبت به شخص موحد و خداشناس مانند كسى است كه خانهاى از سنگ و گچ ساخته محكم . ممكن است منظور از خانه عنكبوت دين آنها باشد به اين نام اعتقاد آنها را ناميده تا نشان دهد كه واقعا چه سست و بىبنياد است و معنى اينست كه سستترين چيزى كه بر آن اعتماد نمودهاند دين چنين اشخاصى است .
در باره آيه
وَ لا تُجادِلُوا أَهْلَ الْكِتابِ إِلَّا بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ
يعنى با اهل كتاب مجادله نكنيد مگر به طريق بهتر مانند اينكه خشونت را به نرمى پاسخ دادن و خشم را با فرو بردن برخورد نمودن . گفتهاند اين آيه منسوخ است با آيه برخورد شمشير چون مجادلهاى شديدتر