تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى ) — صفحة 364

مساهمون:

ص٣٦٤
شكمش بچه‌ى زنده باشد و با شكافتن شكم او بچه را زنده بيرون آورند .
الخُشْف - ج خِشَفَة : بچه‌ى آهو بهنگام تولد .
الخَشْف - صدا ، بانگ ، تكان خوردن ، حسّ پنهان ، مترادف ( الخُشْف ) است .
الخِشْف - مترادف ( الخُشْف ) است .
الخَشَف - يخ سفت و خشك ، حامد نرم .
الخَشْفَة - صدا ، بانگ ، حركت و حسّ پنهانى .
الخَشَفَة - مترادف ( الخَشْفة ) است .
خَشَمَ - - خَشْماً هُ : بينى او را شكست .
خَشِمَ - - خَشَماً و خُشُوماً : بينى او فراخ شد ، - الأَنفُ : بوى بينى او دگرگون شد .
الخَشْمَاء - مؤنث ( الأَخْشَم ) است .
خَشُنَ - - خُشْنَةً و خَشَانَةً و خُشُونَةً و مَخْشَنَةً : زبر و خشن شد . اين واژه خلاف ( نَعِمَ ) و ( لَانَ ) است .
خَشَّنَ - تَخْشِيناً هُ : آن را خشن كرد ؛ « خَشَّنَ صَدْرَهُ » : سينه‌ى او را پر از كينه كرد .
الخَشِن - ج خِشَان : زبر ، خلاف ( الناعِم و الليِّن ) است ؛ « الجِنْسُ الخَشِن » : بر مردان اطلاق مىشود .
الخَشْنَاء - مؤنث ( الأَخْشَن ) است ؛ « كَتِيبَةٌ خَشْنَاء » : لشكر تا دندان مسلَّح .
الخُشُوع - مص ، تواضع ، فروتنى .
الخُشُونَة - زبرى . ضد ( النعُومَة ) و ( اللِّين ) است .
خَشيَ - - خَشْياً و خِشياً و خَشْيَةً و خَشَاةً و خَشَيَاناً و مَخْشِيَةً و مَخْشَاةً [ خشي ] هُ : از او ترسيد و پرهيز كرد .
الخَشِي - [ خشي ] : ترسو ، - من النبات : گياه خشك .
الخَشِيّ - مترادف ( الخَشِي ) است .
الخَشْيَا - ج خَشَايَا [ خشي ] : مؤنث ( الخَشْيَان ) است .
الخَشْيَان - [ خشي ] : مترادف ( الخَائِف ) است .
الخَشْيَانَة - ج خَشَايَا [ خشي ] : مؤنث ( الخَشْيَان ) است .
الخَشِيب - ج خُشُب و خَشَائِب : نامرغوب ، دراز و خشن و بدخوى و جفا پيشه ؛ « جَمَلٌ خَشِيب » : شتر تنومند و سنگين ، - من السيُوف : شمشير تازه ساز كه هنوز برّاق و صيقلى نشده باشد ، - من القِسىّ : نيزه‌ى تراشيده شده .
الخِشْيَة - [ خشي ] : مص ؛ « خَشْيَةَ أنْ » : از ترس اينكه . . .
الخِشْيَة - [ خشي ] : ترس ، - « خِشْيَةً مِن » : از ترس .
الخَشِيَة - ج خَشَايَا [ خشي ] : مؤنث ( الخَشِي ) است .
الخَشِيف - [ خشف ] : مترادف ( الخَشَف ) است .
الخَشِين - بدخوى و خشن .
خَصَّ - - خَصَاصَةً و خَصَاصاً و خَصَاصَاءَ [ خصّ ] : فقير شد ، بىچيز شد ، - - خصّاً و خُصُوصاً و خُصُوصَةً و خُصُوصِيَّةً و تَخِصَّةً و خِصيَّةً و خِصِّيصى و خِصِّيصَاءَ فُلاناً بالشيءِ : آن چيز را به فلانى اختصاص داد و براى او برگزيد ؛ « خَصَّهُ بالودّ » : به تنهائى او را دوست داشت ، - خَصّاً و خُصُوصاً الشيءُ : آن چيز اختصاصى شد . ضد ( عَمَّ ) است ، - الشيءَ لِنَفْسِهِ : آن چيز را براى خود برگزيد ، - هُ بعنايته : او را مورد توجه و اهميت قرار داد ، - هُ بالذِكرِ : به ياد او شد ، - بِهِ نَفْسهُ : او را به خود اختصاص داد ؛ « هَذَا لَا يَخُصُّنى » : علاقه‌اى به آن ندارم ؛ « اخُصُّ مِنهم » : مقصود من درباره‌ى آنهاست سخن مىگويم .
الخُصّ - ج أَخْصَاص و خُصُوص و خِصَاص : خانه‌اى كه از ني يا درخت ساخته شده باشد ، كلبه‌ى مىفروش .
الخِصّ - ناقص ، كم ؛ « شَهْرٌ خِصّ » : ماه سى كم .
خَصَى - - خِصَاءً [ خصي ] هُ : آن مرد را اخته كرد .
خُصَى الثَّعْلَبِ - [ خصي ] ( ن ) : مترادف ( السَّحْلَب ) است .
خُصَى الكَلْبِ - [ خصي ] ( ن ) : مترادف ( السَّحلَب ) است .
الخِصَار - شلوار ، دامن .
الخَصَاص - [ خصّ ] : هر شكاف يا سوراخى كه بر درب يا نقاب و مانند آن باشد ؛ « بَدَا القمرُ من خَصَاص الغيم » : ماه از لابلاى ابر ديده شد ؛ « لَمَحْتُهُ من خَصَاص الباب » : او را از سوراخ درب ديدم ، شكاف و فرورفتگى در ديوار و مانند آن .
الخُصَاصَة - ج خُصَاص [ خصّ ] : باز مانده‌ى انگور بر درخت پس از چيدن انگورها ، مقدارى كم .
الخَصَاصَة - [ خصّ ] : واحد ( الخَصَاص ) است ، بينوائى و بدحالى ؛ « سَدَدْتُ خَصَاصَةَ فلانٍ » : فقر و نيازمندى فلانى را جبران كردم .
الخَصَّاف - نعل كوب ، نعل ساز ، دروغگو .
الخِصَام - دشمنى ، جدال ، نزاع ، اختلاف .
الخُصَّان - [ خصّ ] من القوم : نيكان و بزرگان قوم ؛ « إنَّمَا يفعل هذا خصَّانُ الناسِ » : همانا كه اين كار را بزرگان قوم انجام ميدهند .
الخِصَّان - [ خصّ ] من القوم : مترادف ( الخُصَّان ) است .
خَصَبَ - - خِصْباً المكانُ : در آن جاى گياه و خير و بركت زياد شد .
خَصِبَ - - خِصْباً المكانُ : مترادف ( خَصَبَ ) است .
الخِصْب - ج أخْصَاب : بسيارى گياه و خير و بركت ، فراخ روزى و زندگى .
الخَصِب - جاى پرگياه و با بركت .
خَصِرَ - - خَصَراً اليومُ : روز سرد شد ، - الرجُلُ : سرما دست و پاى آن مرد را زد .
الخَصْر - ج خُصُور : كمر انسان ، پهلوى انسان ؛ « خَصْرُ القَدَم » : پنجه‌ى پا .
الخَصَر - سرما .
الخَصِر - سرد .
خَصَّصَ - تَخْصيصاً [ خصّ ] الشيءَ : آن چيز را ويژه كرد . اين واژه ضد ( عَمَّمَهُ ) است ، - هُ