الجُهَة - ج جُهَات [ وجه ] : مترادف ( الجِهَة ) است .
الجَهَة - ج جَهَات [ وجه ] : مترادف ( الجِهَة ) است .
الجِهَة - ج جِهَات [ وجه ] : كنار ، سوى ، جانب ، ناحيه .
جَهَدَ - - جَهْداً في الأمر : در آن كار كوشيد و خسته شد ، - الدابَّةَ : بر روى ستور بيش از طاقتِ آن بار حمل كرد ، - اللَّبَنَ : كرهء شير را گرفت ، - الطَّعَامَ : به غذا اشتها پيدا كرد ، - هُ المَرضُ : بيمارى او را لاغر كرد ، - بالرَّجُلِ : آن مَرد را آزمايش كرد .
جَهِدَ - - جَهَداً عيشُهُ : زندگى او سخت و بد و نا آرام شد .
جُهِدَ - به منتهاى كوشش خود رسيد ، اندوهناك شد ، لاغر شد .
الجُهْد - نيرو و توانايى ؛ « بَذَلَ جُهْدَهُ » :
نيروى خود را به كار بُرد .
الجَهْد - مترادف ( الجُهْد ) است ؛ « جَهْدٌ جاهِدٌ » : كوشش و تلاش كامل ؛ « بِجَهْدٍ جَهيدٍ » : با سختى و مشقت بسيار .
الجَهْدَان - آنكه به سختى و مشقت دچار شده باشد .
جَهَرَ - - جَهْراً و جِهَاراً الأَمْرُ : آن امر آشكار و نمايان شد ، - الأمْرَ : آن امر را آشكار كرد ، - الصوتَ : صدا را بلند كرد ، - بالقول : با صداى بلند سخن گفت ، - الشيءَ : آن چيز را كشف كرد ، - هُ : به او نگاه كرد ، - الشيءُ فُلاناً : آن چيز فلانى را خيره كرد ، - الرَّجُلَ : آن مَرد را آشكارا ديد ، او را بزرگ داشت ، در چشم او بزرگ شد ، - القومَ : آن قوم را بسيار ديد ، - الأرضَ : زمين را بدون شناسايى پيمود .
جَهِرَ - - جَهَراً تِ العينُ : چشم از آفتاب خيره شد و چيزى را نديد .
جَهُرَ - - جَهَارَةً الصوتُ : آن صدا بلند شد و اوج گرفت ، - الرَّجُلُ : آن مَرد بزرگ و آراسته شد .
الجُهْر - هيئت مَرد ، شكوه و زيبائى مرد .
الجَهْر - مص ، آشكار و نمايان ؛ « لقيتهُ جَهْراً » :
او را آشكار ديدم ؛ « كَلَّمتُهُ جَهْراً وَبِالجَهْر » : با او بطور آشكار سخن گفتم ، تپهء پهن و عريض ، پارهاى از زمان .
الجَهِر - من الأصوات : صداى بلند .
جَهَزَ - - جَهْزاً على الجريح : بر زخمى سخت گرفت و او را با شتاب كُشت .
جَهَّزَ - تَجْهِيزاً هُ : آن چيز را آماده كرد ، - العروسَ : جهاز عروس را آماده كرد ، - المَيّتَ : وسائل مُرده را آماده كرد .
جَهَشَ - - جَهْشاً و جُهُوشاً و جَهَشَاناً إليه : به او پناه بُرد و همانند كودك نزد مادرش گريه كرد .
الجَهْشَة - اشك چشم ، گروهى از مردم .
جَهَضَ - - جَهْضاً هُ : بر او چيره شد ، - هُ عَن كذا : وى را از آن چيز بازداشت و دور كرد .
الجِهْض - بچهء سِقط شده .
جَهِلَ - - جَهْلًا و جَهَالَةً : نادان شد ، اين واژه ضد ( عَلِمَ ) است ، نادان و ستمكار و بد اخلاق شد ، - الحقَّ : حق را پايمال كرد ، - عليهِ : خود را در برابر او به نادانى زد .
جَهَّلَ - تَجْهِيلًا هُ : او را به نادانى نسبت داد .
الجَهْل - مص ؛ « عَن جَهْل » : بدون اطَّلاع و دانستن .
الجَهْلَة - مترادف ( الجَهل ) است .
جَهَمَ - - جَهْماً هُ : با قيافهء عبوس و گرفته با او روبهرو شد .
جَهِمَ - - جَهْماً : مترادف ( جَهَمَ ) است .
جَهُمَ - - جَهَامَةً و جُهُومَةً : ترش روى و عبوس شد .
الجَهْم - آنكه عبوس و ترش روى باشد .
الجُهْمَة - تاريكى پايان شب .
الجَهْمَة - مترادف ( الجُهْمَة ) است .
جَهَنَّم - جهنم ، دوزخ . اين واژه غير منصرف است و عبرانى است .
الجَهُور - ج جُهُر ؛ « جَهْورُ الصوتِ » : آنكه داراى صدائى رسا و بلند است .
الجُهُورة - مترادف ( الجَهَارة ) است .
الجَهْوَرِيّ - بلند و رسا ؛ « صوتٌ جَهْوَرِيّ » : صداى رسا و بلند ؛ « رَجُلٌ جَهْوَريٌّ » : آنكه داراى صداى بلند است .
الجَهُول - ج جُهَلَاء : نادانِ مطلق .
الجَهِير - بلند ، مرتفع ؛ « كلامٌ جَهِيرٌ » : سخن با صداى بلند ، شايستهء نيكى و خوبى ، زيبا .
الجَهِيرَة - مؤنث ( الجَهير ) است ؛ « امرأَةٌ جَهيرةٌ » : زنى كه داراى صداى بلند است ؛ « عفيفُ السَّريرة و الجَهيرَة » : او ظاهر و باطنى پاك دارد .
الجَهِيز - من الخيل : اسب سبكبال ؛ « موتٌ جَهِيزٌ » : مرگ ناگهانى .
الجَهِيض - مترادف ( الجِهْض ) است .
الجَوّ - ج جِوَاء و أَجْوَاء [ جوو ] : جَوّ ، فضا كه ميان آسمان و زمين است ، سرزمين فراخ ، درّهء فراخ ، محيط زيست ؛ « جَوّاً » : مسافرت با هواپيما ؛ « جَوُّ البيتِ » : داخل خانه ؛ « جَوُّ كُلِّ شيءٍ » : ميان و داخل هر چيزى .
الجَوَى - [ جوي ] : مص ، شور و توانفرسائى از اندوه يا عشق ، - ( طب ) : درد سينهء ، آنكه به درد سينه دچار باشد ، درازى بيمارى .
الجِوَاء - [ جوي ] : درهء فراخ ، باطن زمين .
الجَوَائِز - [ جوز ] : اين واژه جمع ( جائِز ) و ( جائِزة ) است ؛ « جَوَائِزُ الأَشعارِ أَو الأَمثالِ » :
شعرها و مَثَلهايى كه از شهرى به شهر ديگر در زبانها افتد .
الجَوَاب - ج أَجْوِبة و جَوَابَات [ جوب ] : پاسخ پُرسش ، پاسخ نامه ، پاسخ اعتراض .
الجَوَّاب - [ جوب ] : اين واژه مبالغهء ( الجائب ) است ، آنكه بسيار سفر كند ؛ « جَوَّابُ آفاقِ » :
بسيار سفر كننده بر روى زمين .
الجَوَّابَة - مترادف ( الجَوَّاب ) است . اين تاء براى مبالغه است نه براى تأنيث .
الجَوَاحِر - [ جحر ] : جانوران عقب افتاده و بازمانده از ساير حيوانات و جانوران .
الجُوَاد - [ جود ] : تشنگى ، سختى تشنگى .
الجَوَاد - ج أَجْوَاد و أَجَاوِد و أَجَاويد و جُود و جُودَة و جُودَاء [ جود ] : آنكه سخاوتمند و دستباز باشد اين واژه در مذكر و مؤنث يكسان به كار مىرود ؛ « رَجُلٌ جَوَادٌ » : مَرد سخاوتمند ؛ « امَرأَةٌ