گذرنامه ؛ « تَذْكِرةُ ذهابٍ و ايابٍ » : گذرنامه رفت و برگشت ؛ « تَذْكِرَةُ المُرورِ » : نامهى اجازهى خروج از كشور .
تَذَلَّلَ - تَذَلُّلًا [ ذلّ ] لهُ : فروتنى به او كرد .
التَّذْلِيل - [ ذلّ ] : مص ، تحقير ؛ « تَذْليل الصّعوباتِ او العَقَبات » : پيروز شدن بر سختيها و ناراحتيها .
تَذَمَّرَ - تَذَمُّراً [ ذمر ] : خود را از چيزى كه گذشت ملامت كرد ، خشمگين شد ، - على فلانٍ : او را ترسانيد و تهديد كرد ، - القومُ : آن قوم يكديگر را نكوهش كردند ، يك ديگر را بر جنگ تشويق كردند .
التَّذَمُّر - [ ذمر ] : مص ، افسوس خوردن و ناليدن .
تَذَمَّمَ - تَذَمُّماً [ ذمّ ] منهُ : امتناع كرد و شرمسار شد .
تَذَنَّبَ - تَذَنُّباً [ ذنب ] الرجُلُ : بر عمامهى خود دنباله نهاد ، - عليهِ : بر او ستم و تعدى كرد ، - الطريقَ : راه را گرفت .
تَذَوَّقَ - تَذَوُّقاً [ ذوق ] الشيءَ : آن چيز را اندك اندك چشيد .
تَذَيَّلَ - تَذَيُّلًا [ ذيل ] تِ الجاريةُ : آن زن دامن كشان راه رفت ، - فى الكَلَامِ : سخن را به درشتى و گستاخى بيان كرد ، - الفرسُ فى استنانِهِ أى فى عَدْوِه : اسب در دويدن دم خود را تكان داد .
تَرَّ - - تَرَارَة : الرجُلُ : آن مرد چاق و فربه شد ، - تَرّاً و تُرُوراً عن قومِهِ : از قوم خود دور و تنها شد ، - العَظْمُ : استخوان قطع شد و افتاد .
التُّرّ - اصل ، ريسمان ساختمان كه در بنائى آن را به كار مىبرند . اين واژه فارسى است .
تُرَى - [ رأي ] : فعل مضارع مجهول است ؛ « يا تُرى » و « يا هل تُرى » : اى مرد آيا مىبينى و گمان مىكنى ، مضارع ( رأى ) به معناى ظنّ و گمان بگونهى مجهول مىآيد .
التُّرَّى - من الأيدي : دستهاى بريده .
تَرَاءَى - تَرَائِياً [ رأي ] الناسُ : مردم به يكديگر نگريستند ، - لهُ : بسوى وى رفت تا او را ببيند ، - فى المِرآةِ : در آئينه نگاه كرد ؛ « تَرَاءَيْنا فى الأَمْر » : در آن امر نگريستيم ؛ « تَرَاءَيْنا الهِلالَ » : به هلال ماه نگريستيم تا به بينيم ديده مىشود يا خير ، - ليَ ان الأمرَ كيتَ و كيتَ : بنظرم آمد كه آن كار چنين است و چنان است .
تَرَاءَفَ - تَرَاؤُفاً [ رأف ] القومُ : آن قوم با هم مهربان شدند .
التُّرَاب - ج أَتْرِبَة و تِرْبَان : زمين ، خاك زمين .
التُّرَابَة - سيمان .
التَّرَاتُب - [ رتب ] ( اع ) : سلسله مراتب نظامى .
التَّرَاتِر - [ ترتر ] : سختيها .
التُّرَاث - [ ورث ] : مص ، ارث ، بازمانده ، اثر .
تَرَاجَزَ - تَرَاجُزاً [ رجز ] القومُ : آن قوم رجزخوانى كردند ، - بِفُلان : دربارهى فلانى رجز گفت ، - الرجَزَ فى القتال : در جنگ رجزخوانى كرد ، - الرعدُ : صداى رعد پياپى شنيده شد .
تَرَاجَعَ - تَرَاجُعاً [ رجع ] القومُ : آن قوم به مواضع خود بازگشتند ، - القومُ الكلامَ بينهم : ان قوم سخن را ميان خود رد و بدل كردند ، - العدُوّ : دشمن با نظم و ترتيب به عقب برگشت ، - عن قرارِهِ : از تصميم خود عدول كرد و برگشت .
تَرَاجَمَ - تَرَاجُماً [ رجم ] القومُ : آن قوم بر يكديگر سنگ انداختند ، - القومُ بالكلام : آن قوم بهم دشنام دادند .
التَّرَاجِيل - [ رجل ] ( ن ) : كرفس .
تَرَاحَبَ - تَرَاحُباً [ رحب ] : فراخ شد .
تَرَاحَمَ - تَرَاحُماً [ رحم ] القومُ : آن قوم نسبت به يكديگر مهربانى كردند .
تَرَاخَى - تَرَاخِياً : دير كرد ، عقب انداخت ، تنبل و سست شد ، - عنهُ : از او دور شد ، - الفرسُ : آن اسب در دويدن سست شد .
التّراخُومَا - ( طب ) : تراخم ، گونهاى بيمارى كه در چشم پديد مىآيد اين واژه يونانى است .
التَّرَاخِي - [ رخي ] - مص ؛ « انَّ فى الأمرِ تَرَاخِياً » : در اين كار فراخى است ، - الأخلاقِيّ : سستى و ناپايداري اخلاق .
تَرَادَّ - تَرَادا [ ردّ ] الماءُ : آب از مجراى خود به علت وجود مانعى بازگشت ، - فى الجواب :
زبان او در پاسخ دادن لغزيد و نتوانست سخن گويد ، - الرجُلانِ البيعَ : آن دو مرد با رضايت هم معاملهى فروش را فسخ كردند .
تَرَادَعَ - تَرَادُعًا [ ردع ] القومُ : آن قوم يكديگر را منع كردند .
تَرَادَفَ - تَرَادُفاً [ ردف ] الرجُلانِ : آن دو مرد در پى يكديگر شدند ، يكى از آن دو نفر پشت ديگرى سوار شد ، بهم يارى كردند ، - تِ الكلماتُ : آن كلمات با هم تشابه در معنى داشتند .
تَرَازَحَ - تَرَازُحاً [ رزح ] ت حالُهُ : حال او بد شد ، - المريضُ عند العَامّة : بيمار از فرط ناتوانى نتوانست برخيزد . و همچنين است در ( الماشِي من الإعْياءِ ) آنكه از پيادهروى خسته شده باشد .
تَرَاسَّ - تَراسّاً [ رسّ ] القومُ الخبَرَ : آن قوم خبر را با هم راز گفتند .
التَّرَّاس - سپرساز ، سپردار ، دارنده سپر
الترَاسَة - سپرسازى .
تَرَاسَلَ - تَرَاسُلًا [ رسل ] القومُ : آن قوم با يكديگر نامهنگارى كردند .
تَرَاشَقَ - تَرَاشُقاً [ رشق ] القومُ : آن قوم با هم پيكار كردند ، - القومُ بِالْسِنَتِهِمْ : به يكديگر زخم زبان زدند و ناسزا گفتند : ؛ - « تَرَاشَقُوا بِاعْيُنِهِمْ » : بِه يكديگر چشم غره زدند .
تَرَاصَّ - تَرَاصّاً [ رصّ ] القومُ : آن قوم به يكديگر پيوستند .
تَرَاصَدَ - تَرَاصُداً [ رصد ] الرجُلانِ : آن دو مرد يكديگر را مراقبت كردند .
تَرَاصَفَ - تَرَاصُفاً [ رصف ] : مترادف ( تَرَصَّفَ ) است .
تَرَاضَى - تَرَاضِياً [ رضي ] القومُ الشيءَ : آن قوم به آن چيز رضايت دادند .
تَرَاضَحَ - تَرَاضُحاً [ رضح ] القومُ بالنشَّاب : آن قوم