تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى ) — صفحة 137

مساهمون:

ص١٣٧
سخت و خشن وادار كرد .
أَنْبَخَ - إنْبَاخاً [ نبخ ] العجَّانُ : خمير ترش شده و پف كرده ساخت ، - الرَّجُلُ : در زمين نرم و بلند كشت كرد . الأَنْبَخ [ نبخ ] : مرد خشن و خشك ، تيره رنگ ، خاك بسيار .
الأَنْبَخَان - [ نبخ ] من العجين : خمير ترش و پف كرده .
أَنْبَرَ - إنْبَاراً [ نبر ] الأَنبارَ : انبار را ساخت .
انْبَرَى - انْبِرَاءً [ بري ] القَلَمُ : قلم تراشيده شد ، - لهُ : به او اعتراض كرد .
انْبَرَمَ - انْبِرَاماً [ برم ] الحبلُ : ريسمان تافته شد . اين واژه مترادف ( انْفَتَل ) است .
انْبَزَلَ - انْبِزَالًا [ بزل ] : آن چيز سوراخ شد . اين واژه مترادف ( انْتَقَبَ ) است .
أَنْبَسَ - إِنْبَاساً [ نبس ] : از فرط خوارى و زبونى خاموش شد ، شتاب كرد .
انْبَسَّ - أنْبِسَاساً [ بسّ ] : با شتاب رفت ، دور شد .
الأَنْبَس - [ نبس ] : « رجُلٌ أَنْبَسُ الوجهِ » : مرد عبوس و گرفته . ج نُبْس .
انْبَسَطَ - انْبِسَاطاً [ بسط ] الشيءُ : آن چيز پخش شد ، كشيده شد ، - فلانٌ : شادمان شد ، گشاده‌روى شد ، به گشت و گزار پرداخت ، خشم را كنار گذارد ، - وَجْهُهُ : چهره‌ى او پس از گرفتگى باز شد .
أَنْبَضَ - إِنْبَاضاً [ نبض ] القوسَ و عن القوسِ و في القوسِ : زه كمان را كشيد تا صدا كند ، - الوتَر و بالوتر : زه را كشيد تا صدا كند .
انْبَضَعَ - انْبضَاعاً [ بضع ] : آن چيز بريده شد . اين واژه مترادف ( انْقَطَعَ ) است .
أَنْبَطَ - إِنْبَاطاً [ نبط ] الشيءَ : آن چيز را پس از پنهان بودن آشكار كرد ، - البِئْرَ : چاه را كند ، - الحكمَ : حكم را با اجتهاد خود صادر كرد ، - فيه : در آن چيز اثر گذاشت .
الأَنْبَط - م نَبْطاء ، ج نُبْط [ نبط ] من الخيل : اسبى كه زير بغل و شكمش سفيد باشد .
انْبَطَحَ - انْبِطَاحاً [ بطح ] الرجلُ : آن مرد بر روى افتاد ، - الوَادِي : آن دره فراخ شد .
الانْبعَاث - [ بعث ] : مص ، رستاخيز ، نهضت ، قيام .
انْبَعثَ - انْبِعَاثاً [ بعث ] : برانگيخته شد ، هشيار شد ، بيدار شد ، - فى السّير : در راه شتاب كرد .
أَنْبَغَ - إنْبَاغاً [ نبغ ] الناخلُ : آرد را الك كرد ، - البَلَدَ : به آن شهر رفت و آمد بسيار كرد .
انْبَغَى - انْبِغَاءً [ بغي ] : اين واژه را اغلب با فعل مضارع به كار مىبرند ، لازم شد ، شايسته شد ، ضرورى شد ، واجب شد ؛ « ينبغى لهُ او عَلَيهِ أن » : بر او شايسته است كه . . . ، مرغوب و مناسب شد .
أَنْبَقَ - إنْبَاقاً [ نبق ] : در يك رده از دره نهال غرس كرد .
أَنْبَلَ - إنْبَالًا [ نبل ] هُ : به او تيرها را داد ، - القِدَاحَ : تيرهاى قمار را درشت ساخت ، - النّخل : درخت نخل رطب داد .
الأَنْبَلَ - [ نبل ] : اسم تفضيل است ، بهترين تيرانداز .
انْبَلَج - انْبِلاجاً [ بلج ] الصبحُ : بامداد برآمد و روشن شد .
أَنْبَهَ - إنْبَاهاً [ نبه ] هُ من النوم : او را از خواب بيدار كرد ، - الحاجَة : نياز را فراموش كرد .
انْبَهَرَ - انْبهَاراً [ بهر ] : در آن چيز مبالغه كرد ، سرگشته و حيران شد . اين واژه مترادف ( بُهِرَ ) است .
الأُنْبُوب - ج أَنَابِيب [ نبّ ] : فاصله‌ى ميان دو گره از ني يا نيزه ، بر هر اجوف مستدير مانند ني اطلاق مىشود ؛ « أنْبُوبُ الماء » : لوله‌ى آب ، - مِنَ الشَّجر : يك صف يارده‌ى درخت ؛ « أنْبوبُ الكُوز » : لوله‌ى كوزه ؛ « انابيبُ الرِّئة » : مجارى تنفس .
الأَنْبُوثة - [ نبث ] : گونه‌اى از بازى بچه‌ها بدين نحو كه چيزى را در گودالى پنهان مىكنند و هر كس آن را پيدا كند و بيرون كشد برنده است .
الأنْبَوش - ج أَنَابيش [ نبش ] : آنچه كه كنده شود ، درخت كه با ريشه‌هايش كنده شده باشد ؛ « انابيش العُنْصُلِ و نحوِه » : ريشه‌هاى پياز دشتى و مانند آن كه در باطن زمين باشد .
الأَنْبُوشة - ج أَنابِيش [ نبش ] : درختى كه از ريشه و بن كنده شده باشد .
الإنْبيق - ج أَنَابِيق : انبيق . اين واژه فارسى است .
أَنْتَ و أَنْتِ - ج أَنتُم و أنْتُنَّ : ضمير رفع منفصل براى مخاطب است اولى براى مذكر و دومى براى مؤنث .
الأَنَّة - ج أَنَّات : ناله و مويه . اين واژه مترادف ( الأنين ) است ؛ « انّاتٌ و آهَات » : آهها و ناله‌ها .
انْتَابَ - انْتِياباً [ نوب ] فلاناً أَمْرٌ : كارى براى فلانى پيشامد ، - القومَ : پياپى نزد آن قوم آمد ، - زَيْدٌ عمراً : زيد به سوى عمرو رفت .
الإِنْتَاج - [ نتج ] : مص ، نتيجه‌ى سودمند از كارى ، فرآورده ، محصول بدست آمده ، - الأَدَبي : تأليف و تدوين كتاب .
انْتَارَ - انْتِيَاراً [ نور ] : نوره كشيد .
انْتَاشَ - انْتِيَاشاً [ نوش ] هُ : آن را گرفت ، بيرون كشيد .
انْتَاطَ - انْتِيَاطاً [ نوط ] بهِ : به او آويخت ، - الشيءَ : آن چيز دور شد .
انْتَاطَ - انْتِيَاطاً [ نيط ] : دور شد .
انتاقَ - انْتِيَاقاً [ نوق ] في ملبسهِ أو مطعمهِ أو أموره : در پوشاك و خوراك و كارهاى خود سليقه به كار برد . اين واژه مترادف ( تَأَنَّق ) است .
انْتَأَى - انْتِئَاءً [ نأي ] : دور شد ، - النؤْى لِلْخَيمة : اطراف خيمه را جوى كند .
انْتَبَثَ - انْتِبَاثاً [ نبثَ ] الترابَ : خاك را از چاه و مانند آن بيرون كشيد ، - الشيء : آن چيز را گرفت .
انْتَبَجَ - انْتِبَاجاً [ نبج ] العظمُ : استخوان ورم كرد .
انْتَبَذَ - انْتِبَاذاً [ نبذ ] النبيذَ : نبيذ ساخت ، - العنب او التّمرُ : انگور يا خرما نبيذ شد ، - عن القَومِ : از آن قوم دور شد ، - فلانٌ : از مردم دور و گوشه‌گير شد .
فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى ) — صفحة 137 | فؤاد افرام البستانى / رضا مهيار