( كيف ) مىآيد مانند « أَنّى يَكونُ ذلك ؟ » .
أَنَاءَ - إِنَاءَة [ نوأ ] هُ الحملُ : بار بر وى سنگينى كرد و او را خم گردانيد .
الأَنَاء - [ أني ] : حلول وقت ، فرا رسيدن زمان ، رسيده شدن يا پخته شدن .
الإنَاء - ج آنِيّة و جج أَوانٍ : ظرف ، جام ، تنگ آب .
أَنَابَ - إنَابَةً [ نوب ] زيدٌ عنهُ وكيلًا في كذا : زيد را در امرى وكيل خود كرد يا جانشين خود نمود . در اينجا واژهى زيد را ( منيب ) و كلمهى وكيل را ( مناب ) و امر را ( مُنَابٌ فيه ) گويند ، - اليه : پى در پى به سوى او برگشت ، - الى اللَّهِ : به سوى خدا روى كرد و توبه نمود .
الأَنَاة - [ أني ] : وقار و خويشتن دارى ، انتظار و تأمّل ؛ « طويلُ الأناة » : مرد شكيبا .
الأَنَاةُ - [ وني ] من النساء : زن سست ، زن كم تحرّك .
أَنَاخَ - إنَاخَةً [ نوخ ] الجملَ : شتر را خوابانيد ، - فلانٌ بالمكان : فلانى در آن مكان اقامت كرد ، - البَلاءُ او الذلّ بفلان : بلا و خوارى بر فلانى روى آورد ، - به الحاجةَ :
از او حاجت خواست .
أَنَارَ - إنَارَةً [ نور ] الشيءُ : آن چيز روشن و زيبا شد ، آشكار شد ، - الشّجَرُ : درخت شكوفه داد ، - البيتَ : خانه را روشن كرد ، - اللهُ بُرهَانَهُ : خداوند حجت خود را بر او آشكار كرد ، - المَسْأَلةَ : مسأله را توضيح داد .
أَنَارَ - إنَارَةً [ نير ] الثَّوبَ : جامه را داراى نقش و نگار كرد .
أَنَاسَ - إنَاسَةً [ نوس ] الشيءَ : آن چيز را تكان داد ، به حركت درآورد .
الأَنَاسِم - [ نسم ] : مردم ، ( اين واژه جمع انْسَام جمع النَّسَم ) است .
الأَناصِيب - [ نصب ] : نشانهها و علامات راه كه براى راهنمائى مردم نصب كنند .
أَنَاطَ - إِنَاطَةً [ نوط ] هُ بكذا : آن را به چيزى آويخت .
أَنَاف - إنَافَةً [ نوف ] على الشيءِ : آن چيز بلند شد و برآمد .
الأَنَافِيض - [ نفض ] : ميوه كه از درخت بر روى زمين فرو افتاده باشد .
الأَنَاقَة - زيبائى شگفت آور ؛ « فيه أَناقةٌ و لِبَاقةٌ » : در او زيبائى و شگفتى است .
الإنَاقَة مترادف ( الأَنَاقَة ) است .
أَنَالَ - إِنَالَةً [ نول ] هُ الشيءَ و بالشيءِ : آن چيز را به او داد .
أَنَالَ - إِنَالَةً [ نيل ] فلاناً الشيءَ و لفلانٍ الشيءَ : او را در گرفتن آن چيز يارى كرد .
أَنَامَ - إنَامَةً [ نوم ] هُ : او را خوابانيد ، - زيداً :
زيد را خوابيده يافت .
الأَنام - مردم ، آفريده شدگان .
الأَنَّان : آنكه بسيار ناله كند .
الأَنَاناس - ( ن ) : آناناس . گياهى است با ميوهاى خوشبو و خوشمزه . اين واژه اسپانيائى است .
الأَنَانة - به معناى منيّت است يعنى فقط من .
الأَنانِيّ - آنكه خود خواه باشد ؛ « ليسَ للأَنَانِيّ صَاحِبٌ » : مرد خود خواه دوستى ندارد .
الأَنَانِيَّة - خود خواهى ، خود بزرگ بينى .
أَنْأى - إنْآءً [ نأي ] فلاناً عنهُ : او را از خود دور كرد .
انْأَطَر - انْئِطَاراً [ أطر ] : آن چيز دو تا شد .
أَنَّبَ - تَأْنِيباً [ أنب ] فلاناً : او را توبيخ و نكوهش كرد .
أَنْبَى - إنْبَاءً [ نبو ] السيفَ : شمشير را محكم و استوار كرد .
الأَنْبَاذُ - [ نبذ ] من الناس : مردم پست و فرومايه .
الأَنْبَار - ج أَنَابِر و أَنابِير و أَنْبَارات [ نبر ] : انبار بازرگان كه معمولا در آن غله و متاع ذخيره شود .
انْبَاعَ - انْبِيَاعاً [ بوع ] الرجلُ اليه : آن مرد بسوى او خيز گرفت ، - تِ الحَيَّةُ : مار خود را آمادهى پرش يا جهش كرد ، - العَرَقُ : عرق از بدن روان شد ، - الشجاعُ مِن الصَّفِّ : آن مرد شجاع از صف لشكر براى نبرد خارج و نمايان شد ، - لهُ فى البضَاعَة : در فروش كالا سهل و آسان شد و سخت گيرى نكرد .
انْبَاعَ - انْبِيَاعاً [ بيع ] الشيءُ : آن چيز به مصرف رسيد و فروخته شد .
انْبَاقَ - انْبِيَاقاً [ بوق ] بهِ : به او ستم كرد ، - عليهم الشرُّ : بلا و شر بر آنها وارد شد .
أَنْبَأَ - إنْبَاءً [ نبأ ] فلاناً : او را از سرزمينى بيرون كرد و به جائى ديگر فرستاد ، - فلاناً الخبَر و بالخبرِ : او را به خبر آگاه كرد ، به او خبرى داد .
الأُنبب - [ نبّ ] : مترادف ( الأَنبُوب ) است .
أَنْبَتَ - إنْبَاتاً [ نبت ] الغلامُ : آن جوان به سن بلوغ رسيد و مرد شد ، - المكانُ : آن زمين گياه برآورد ، - البَقْل : گياه تازه برآمد ، - اللَّهُ البَقْلَ : خداوند گياه را رويانيد .
انْبَتَّ - انْبِتَاتاً [ بتّ ] : پايان يافت ، كنده شد ، سپرى شد ، فروماند .
انْبَتَرَ - انْبِتَاراً [ بتر ] : كنده شد ، بريده شد .
انْبَثَّ - انْبِثَاثاً [ بثّ ] : پخش شد ، پراكنده شد ، برانگيخته شد و به هيجان آمد .
انْبَثَقَ - انْبِثَاقاً [ بثق ] مِن أو عن : صادر شد ، بيرون آمد ، - الماءُ : آب درآمد و لبريز شد ، - الكلامُ : سخن و گفتار پخش شد .
انْبَجَ - إنْبَاجاً [ نبج ] : سخن خود را آميخته گفت .
انْبَجَّ - انْبِجَاجاً [ بجّ ] : شكافته شد .
الأَنْبَج - ( ن ) : درخت انبه كه در سرزمينهاى گرمسيرى مىرويد . ميوهى آن خوشبو و خوشمزه است كه معمولا آن را با سركه مىآميزند و از آن ترشى خوشمزه مىسازند .
فشردهى پوست اين ميوه را در بيمارى اسهال به كار مىبرند .
الأَنْبَجَةِ - ميوهى انبه است كه معروف به ( المَانْجَا ) است .
انْبَجَسَ - انْبِجَاساً [ بجس ] الماءُ : آب روان شد .
أَنْبَحَ - إِنْبَاحاً [ نبح ] هُ : او را به درآوردن صداى