أَفْرَثَ - إفْرَاثاً [ فرث ] الكرشَ : شكنبه را شكافت و آنچه كه درون آن بود بيرون آورد ، - الحُبُّ كبدَهُ : عشق جگر او را سوزانيد .
أَفْرَجَ - إفْرَاجاً [ فرج ] الغبارُ : گرد و غبار بر طرف شد ، - عن مُعْتَقَلَ او مَسْجُونٍ :
بازداشتى يا زندانى را آزاد كرد ، - القومُ عن المكانِ : قوم آن جاى را رها كردند و رفتند ، - تِ الدجَاجةُ : مرغ داراى جوجهها شد .
أَفْرَحَ - إفْرَاحاً [ فرح ] هُ : او را شادمان كرد ، - الديْنُ : داشتن بدهى او را اندوهگين كرد ، او را گرانبار كرد .
أَفْرَخَ - إفْرَاخاً [ فرخ ] تِ البيضةُ و الطائرةُ : تخم شكافته شد و جوجه بيرون آمد ، پرنده جوجهدار شد ، - الرّوعُ : ترس و بيم بر طرف شد ، - الأمرُ : پايان كار پس از اشتباه روشن شد .
أَفْرَزَ - إفْرَازاً [ فرز ] الشيءَ عن غيرهِ : آن چيز را از ساير چيزها جدا كرد ، - فلاناً بِشيءٍ : چيزى را برگزيد و براى فلانى اختصاص داد ، - الصَّيدُ الصّائدَ : شكار به شكارچى فرصت داد تا از نزديك آن را با تير بزند .
الأَفْرَس - [ فرس ] : تيز بينتر ، دلير سوارتر .
أَفْرَشَ - إفْرَاشاً [ فرش ] هُ بساطاً : براى او فرش گسترد ، الشَّاةَ لِلذِّبح : گوسفند را براى ذبح بر زمين افكند ، - الرجُلُ : آن مرد داراى فرش شد ، - الشجرُ : شاخههاى درخت بلند و كشيده شد ، - عنهُ : از او كند و دور شد ، - عنه الموتُ : خطر مرگ از وى گذشت ، - المكانُ : آن جاى پر از پروانه شد ، - السَّيفَ : شمشير را تيز كرد .
أَفْرَصَ - إفْرَاصاً [ فرص ] الفُرْصةَ : فرصت بدست آورد ، - تْهُ الفُرصَةُ : فرصت به او توانائى كار را داد .
أَفْرَضَ - إفْرَاضاً [ فرض ] لفلانٍ كذا : براى فلانى فريضه يا زكاتى تعيين كرد ، - تِ الماشيةُ : تعداد ستوران به حد نصاب رسيد و پرداخت زكات آنها واجب شد ، - فلاناً شيئاً : به فلانى چيزى بخشيد .
الأَفْرَضَ - [ فرض ] : آنكه به علم فرائض داناتر است ؛ « فلانٌ أَفرضُ النّاسِ » : فلانى داناترين مردم است .
أَفْرَطَ - إفْرَاطاً [ فرط ] : افراط و زياده روى كرد ، - الإناءَ : جام را پر كرد تا لبريز شد ، - على الرّجُلِ : بر آن مرد تكليف شاق كرد ، - الرَّجُلُ : در آن كار شتاب كرد ، - رَسُولًا : نمايندهاى از خود فرستاد ، - بِيدِهِ الى السيفِ لِيَسْتَلَّهُ : در كشيدن شمشير از نيام بر او پيشى گرفت ، - فلانٌ وَلَداً : فرزند كوچكى از فلانى قبل از بلوغ مرد ، - الشيءَ : آن چيز را فراموش كرد ، رها كرد .
أَفْرَعَ - إفْرَاعاً [ فرع ] الشيءُ : آن چيز بلند و دراز شد ، - اللَّجامُ الفرسَ : لگام دهن اسب را خون آلود كرد ، - تِ الضبعُ الغنمَ او فى الغَنَم :
كفتار در گوسفندان افتاد و آنها را كشت و نابود كرد ، - الأمرَ : آن امر را آغاز كرد ، - حاجتَهُ او سَفَرَهُ : نيازمندى يا مسافرت خود را پذيرفت ، - الأرضَ : در زمين به سير و سياحت پرداخت ، - اهلَهُ :
سرپرستى خانوادهء خود را پذيرفت ، - مِن الجَبَلِ : از كوه فرود آمد ، - بِالقَوم : بر آن قوم وارد شد .
أَفْرِعَ - [ فرع ] بفلانٍ : فلانى دستگير و كشته شد .
الأَفْرَع - م فَرْعَاء ؛ ج فُرْع [ فرع ] : آنكه موى سرش انبوه باشد .
أَفْرَغَ - إفْرَاغاً [ فرغ ] الإناءَ : جام را خالى كرد ، - المَاءَ : آب را ريخت ، - الدِّماءَ :
خونها را ريخت ، - الذّهبَ و نحوهُ : زر يا مانند آن را در قالب ريخت ، - مَجْهُودَه فى العَمَل : در آن كار همهى كوشش خود را نمود .
الأَفْرَغ - م فَرْغَاء : ج فُرْغ [ فرغ ] : مترادف ( الفَارغ ) است و به معناى خالى و تهى مىباشد .
أَفْرَقَ - إفْرَاقاً [ فرق ] المريضُ من مرضه : بيمار بهبودى يافت ، - غَنَمَهُ : گوسفندان خود را گم كرد .
الأَفْرَق - م فَرْقَاء ، ج فُرْق [ فرق ] : مردى كه موى ريش يا پيشانيش از هم جدا باشد ، آنكه ميان دندانهايش فاصله باشد ؛ « دِيكٌ افْرَقُ » :
خروسى كه گوشههاى تاج سرش از هم جدا باشد ؛ « تِيسٌ افْرَقُ » : بز كه ميان دو شاخش فاصلهء زياد باشد .
أَفْرَكَ - إفْرَاكاً [ فرك ] السنبلُ : دانههاى خوشه رسيد و شايستهى خوردن شد .
الأَفْرَم - [ فرم ] : مردى كه دندانهايش شكسته يا پوسيده شده باشد .
الإفْرَنْج - فرنگيان كه معمولًا مردم ساكن در غرب اروپا مىباشند . - اين واژه فرانسوى است -
الإفْرَنجَة - مترادف ( الإفْرنج ) است .
الإفْرِنْد - ج إفْرِنْدات [ فرند ] : پرند ، جوهر و نگار شمشير .
الأَفْرَه - [ فره ] : آنكه در وى اثر نشاط و زيركى باشد .
الإفْرِيز - ج أَفَارِيز [ فرز ] من الحائط : افريز يا سردرى و آنچه كه از ديوار به جلو بر آمده باشد . - اين كلمه فارسى است -
أَفَزَ - أَفْزاً : جهيد ، برجست .
أَفَزَّ - إفْزَازاً [ فزّ ] هُ : او را ترسانيد ، او را سرگردان كرد .
أَفْزَرَ - إفْزَاراً [ فزر ] الشيءَ : آن چيز را خرد و تكه تكه كرد .
أَفْزَعَ - إفْزَاعاً [ فزع ] هُ : او را ترسانيد ، ترس او را از بين برد ، - عنهُ : بيم را از او ببرد و به وى آرامش داد ، - هُ من النَّومِ : او را از خواب بيدار كرد ، - القَومَ : به يارى آن قوم شتافت .
الأَفْزَر - [ فزر ] : آنكه بر پشت يا سينهاش قوز داشته باشد .
أَفْسَحَ - إفْسَاحاً [ فسخ ] المكانُ : مترادف ( فَسُحَ ) و به معناى آن جاى فراخ شد مىباشد .
أَفْسَدَ - إفْسَاداً
هُ : او را فاسد كرد . اين واژه ضد ( اصْلَحَ ) است .