تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى ) — صفحة 1003

مساهمون:

ص١٠٠٣
رشد رسيده است .
اليَفَن - ج يُفْن : پير مرد سالمند ، گاو سالخورده ، آنكه به فنون مختلف آگاه باشد .
اليَقْطِين - [ قطن ] ( ن ) : هر گياهى كه ساقه نداشته باشد مانند خيار . و اين كلمه بر كدو معمولًا اطلاق مىشود .
اليَقْطِينَة - [ قطن ] ( ن ) : يك عدد كدو .
يَقِظَ - يَيْقَظُ يَقَظاً : بيدار شد ، آگاه و هوشيار و زيرك شد .
يَقُظَ - يَيْقُظُ يَقَاظَةً : مرادف ( يَقِظَ ) است .
يَقَّظَ - تَيْقِيظاً [ يقظ ] الغبارَ : گرد و خاك بر انگيخت .
اليَقِظ - ج أَيْقَاظَ : زيرك و آگاه به امور .
اليَقُظ - ج أَيْقاظ : مرادف ( اليَقِظ ) است .
اليَقْظَى - ج يَقَاظَى - مؤنث ( اليَقْظان ) است .
اليَقْظَان - ج يِقَاظ : مرادف ( اليَقِظ ) است ، « ابو اليَقْظان » ( ح ) : خروس .
اليَقَظَة - بيدارى .
اليَقق - [ يقّ ] : پنبه . جَمّار ( مغز سفيد درخت خرما ) ؛ « ابْيَضٌ يَقَقٌ » ج يقائِق : بسيار سفيد .
اليَقِق - [ يقّ ] : « أَبيضُ يَقِقٌ » ج يَقَائِق : بسيار سفيد .
اليقَقَة - [ يقّ ] : يك قطعه از پنبه .
يَقِنَ - يَيْقَنُ يَقْناً و يَقَناً [ يقن ] الأَمْرُ : كار آشكار و ثابت شد ، الأَمْرَ و بِه : كار را دانست و شناخت .
اليَقُن - آنكه هر چه بشنود باور كند .
اليَقَن - بر طرف ساختن شك ، آنكه هر چه بشنود باور كند .
اليَقِن - آنكه هر چه بشنود باور كند ؛ « رجُلٌ يَقِنٌ بِالشّيء » : مردى كه به چيزى آزمند است .
اليَقِين - بر طرف ساختن شك و باور كردن ، دانشى كه از راه بينش و يا استدلال بدست آيد ؛ « انَا عَلَى يَقين مِنه » : من آن موضوع را ميدانم و بر آن آگاهم ؛ « حقّ اليقين » : حق درست و آشكار ؛ « امرٌ يقين » : كار راست و آشكار ؛ « كونوا على يقينٍ » : بدانيد و آگاه باشيد .
اليُكَّة - ( ن ) : گياهى است از رستهء زنبقيات كه بنام خنجرى معروف است .
يَلَّ - يَيْلَلُ يَلاًّ و يَلَلًا [ يلّ ] : دندانهاى او ريز و بهم چسبيده و به داخل دهان خميده شد .
اليَلَب - پوست ، فولاد ، آهن خالص ، سپر يا زره چرمى يمانى ، و نيز بر كلاه پوستى اطلاق مىشود ، بزرگ از هر چيزى .
اليَلَبَة - مفرد ( اليَلَب ) براى زره و يا سپرهاى يمانى است .
اليَلَق - سفيد .
اليَلَقَة - ( ح ) : بز سفيد .
اليَلْقَق - ( ح ) : مرادف ( اليلقة ) است .
يَلِلَ - يَيْلَلُ يَلاًّ و يَلَلًا [ يلّ ] : مرادف ( يَلَّ ) است .
اليَلْمَع - ج يَلَامِعْ [ المع ] : برق بى باران ، سراب ، - من السّلاح : جنگ ابزار درخشان مانند زره و كلاه خود آهنى .
اليَلْمَعِيّ - [ لمع ] : زيرك و تيز هوش ، آنكه راست و دروغ را با هم آميخته كند .
اليمّ - [ يمّ ] : مص ، دريا ، - ( ح ) : مار ، كبوتر خشكى .
اليَمَام - [ يمّ ] : قصد ، آهنگ ، - ( ح ) : كبوتر خشكى .
اليَمَامَة - [ يمّ ] : قصد ، آهنگ ، - ( ح ) : يك كبوتر .
اليَمَانِيّ - ج يَمَانُون و يَمَانِيُّون [ يمن ] : آنكه منسوب به كشور يمن باشد .
يَمَّمَ - تَيْمِيماً [ يمّ ] ه : آهنگ او كرد ، - فلاناً بِرُمْحِه : با نيزهء خود قصد او كرد و تنها او را نشانه گرفت .
اليَمَم - [ يمّ ] ( ح ) : كبوتر صحرائى .
يَمَنَ - يَيْمَنُ يَمِيناً الرجُلَ : از سوى راست آن مرد آمد ، - يُمْناً و مَيْمَنَةً لِقومِه أو على قومه : در خاندان خود مبارك و خوشقدم بود ، - يَيْمِنُ و يامِنُ يَمْناً به : او را به طرف راست برد ، - يَيْمُنُ يَمْناً و يُمْناً اللَّه فلاناً : خداوند بر او مبارك كند .
يَمِنَ - يَيْمَنُ يَمْناً الرجُلَ : از سوى راست آن مرد آمد ، - يَيْمَنُ و يامَنُ يُمْناً و مَيْمَنَةً لِقَومِه او عَلَى قَومِه : بر قوم خود مبارك بود .
يَمُنَ - يَيْمُنُ يُمْناً و مَيْمَنَةً لقومه أو على قومه : بر قوم و خاندان خود خوش يمن و مبارك بود .
يُمِنَ - يُمْناً و مَيْمَنَةً : مرادف ( يَمُنَ ) است .
يَمَّنَ - تَيْمِيناً [ يمن ] : به طرف راست رفت ، بسوى كشور يمن رفت و يا به يمن آمد ، - به : او را به طرف راست برد ، - عليه : براى او بركت خواست ، او را دعاى بركت كرد .
اليُمْن - بركت .
اليَمَن - ناحيهء راست ، نام شهر يا كشورى است .
اليُمنَى - مثنَّاها يُمْنَيَانِ ج يُمْنَيَات : طرف راست .
اليَمْنَاء - مؤنث ( الأيمن ) است .
اليَمْنَة - ناحيهء راست .
اليَمَنِيّ - ج يَمَنِيُّون : منسوب به كشور يمن .
اليَمِين - ج أَيْمَان [ يمن ] : نيرو و بركت ؛ « قدمَ على ايْمنِ اليَمينِ » : با ميمنت و بركت آمد ، - ايْمُن و ايْمان و ايَامِنَ و ايامين : طرف راست بر ضد چپ ، دست راست ، - ج ايْمُن و ايْمان : سوگند - اين كلمه مؤنث است - .
اليَنْبُوت - [ نبت ] ( ن ) : گياهى است با چوبهاى محكم و خاردار كه عمر زياد مىكند ، - ن : نام گياهى است از رستهء قطانيات داراى برگها و گلهاى زرد .
اليَنْبُوع - ج يَنَابِيع [ نبع ] : چشمهء آب ، جوى پر آب .
يَنَعَ - يَيْنَعُ و يَيْنِعُ يَنْعاً و يُنْعاً و يُنُوعاً الثمرُ : ميوه رسيد و هنگام چيدن آن آمد ، - الشيءُ : رنگ آن چيز به سرخى گراييد .
اليَنَع - مهره‌هاى سرخ رنگ ، گونه اى عقيق .
اليَنَعَة - يك دانه مهرهء سرخ رنگ .
اليَنْفُور - [ نفر ] : رمنده ، بسيار رمنده .
اليَنَم - ( ن ) : نام گياهى است .
اليَنَمَة - ( ن ) : واحد ( اليَنَم ) است .