1117 - 32329 - ( 14 ) در كتاب دعائم الاسلام آمده است : « از على عليه السلام براى ما روايت شده است كه فرمود : در يكى از سريهها پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله يكى از انصار را به فرماندهى گروهى منصوب كرد و به آنان دستور داد از وى پيروى كنند . در يكى از روزها فرماندهء گروه از آنان خشمگين شد و گفت : مگر رسول خدا صلى الله عليه و آله به شما دستور نداد كه از من پيروى كنيد ؟
آنان گفتند : آرى !
فرمانده گفت : براى من مقدارى هيزم جمع كنيد ! آنان هيزم جمع كردند . آنگاه فرمانده گفت : هيزمها را آتش بزنيد ! وقتى هيزمها را آتش زدند به آنان گفت : وارد آتش شويد ! برخى تصميم گرفتند وارد آتش شوند ولى برخى ديگر جلو آنان را گرفتند و گفتند : ما از آتش به سوى پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله گريختيم . به همين صورت آنان با هم درگير بودند تا شعلههاى آتش فرونشست و از سوى ديگر آتش خشم فرمانده نيز فروكش نمود . وقتى اين ماجرا به پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله رسيد ، فرمود : اگر داخل آتش شده بودند ، تا روز قيامت از آن بيرون نمىآمدند . همانا اطاعت ، در كار نيك است . »
1118 - 32330 - ( 15 ) در كتاب دعائم الاسلام آمده است : « از على عليه السلام روايت شده كه آن حضرت دستور العمل و عهدنامهاى بيان كرده است . گزارشگر آن مىگويد : گمان مىكنم آن از سخنان على عليه السلام است ولى ما از وى روايت كردهايم كه سند را به حضرت على عليه السلام رسانده كه فرمود : رسول خدا صلى الله عليه و آله دستور العمل و سفارشنامهاى صادر فرمود كه پس از بيان مطالبى در آن آمده است :
وجوب محاسبهء امير نفس خودش را
اى فرمانروايى كه خود در اختيار ديگرى هستى ! به ياد آور موقعيتى را كه در آن قرار داشتى و بنگر وضعيتى را كه به سوى آن متحول مىشوى . چيزى را براى خود بدان كه هميشگى است و گذشته را راهنماى آينده قرار ده و از نصيحت و خيرخواهى براى خويش آغاز كن و در كار نزديكانت و شناخت آنچه به سود و زيان توست ، دقت كن . هيچ چيز همانند اعمال انسان مقامش را نزد خداوند به وى نشان نمىدهد و هيچ چيز همانند آثارش وى را به ارزشش نزد مردم راهنمايى نمىكند و در كارهاى مربوط به خود و در درونت تقواى الهى را پيشه كن و دربارهء آنچه بر عهدهات نهاده است ، از خدا بترس و با فروتنى خداى را عبادت كن ، كه تو را رفيع و بلند مرتبه نمود ؛ چرا كه فروتنى ، طبيعت بندگى است و تكبر ، از ويژگىهاى ربوبيت ، تصميم به رسيدن به مقامى كه شايستگى آن را ندارى ، تو را از ميانهروى خارج نسازد و نعمتهاى خدا بر تو ، سبب تكبرت از بزرگداشت حق او نگردد ؛ زيرا حق او جز بزرگى بر تو نمىافزايد . آنگونه مباش كه هر كرامتى كه خداوند به تو عنايت كند ، گمان كنى يكى از واجباتش را از تو برمىدارد و تو شايستگى آن را يافتهاى كه سختىها از تو برداشته شود و در درياى شهوات فرو روى ؛ زيرا در اين صورت ، زنگار آن بر قلبت افزوده مىگردد و به خاطر آنچه از دست دادهاى ، نكوهش خواهى شد .
پس قدر خويش و مقصدى را كه به سويش در حركتى ، بشناس ! و آن را به طور شايسته به ياد داشته باش و لباس تلاش و همت را دربارهء آن بر قلبت بپوشان ؛ زيرا هر كس به چيزى همت گمارد ، زياد آن را ياد مىكند . و در اعمال خود و شريكانِ اندوختههايت بسيار بينديش ؛ چرا كه ميزان عمر تو از عمر يكى از خويشاوندانت تجاوز نخواهد كرد و در پس آن قيامت به سراغت خواهد آمد . و اموالى كه با آن مىتوانى حقوق مالى خود را پرداخت كنى ، چيزى از لذتهاى حلالت جلوگيرى نخواهد كرد
جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى) — صفحة 611
مساهمون: السيد البروجردي
ص٦١١