فصل هشتم دفاع تبريز دورهء اوّل : ژوئن - دسامبر 1908
اگر مجلس اخير ، آنطور كه برخى ارگانهاى ذينفوذ بريتانيا و مطبوعات انگليسى - هندى ادعا ميكردند ، بىكفايت مىبود ، بايد انتظار ميرفت كه كل مردم ايران با بىتفاوتى شاهد انهدام آن بوده و با خشنودى در رضايت خاطر به سوى وضعيت سابق امور روى مىآوردند . دو روز پس از فاجعهء انهدام مجلس ، روزنامهء تايمز در سرمقالهاى كه 25 ژوئن منتشر ساخت ، مجلس را به عنوان « فراهم كنندهء نمونهاى برجسته از ناتوانى شرقى ما در جذب اصول حكومت بر خود » و به عنوان نهادى كه « سخن بسيار گفت ، امّا در سروسامان يافتن جهت كار اساسى آمادگى اندكى نشان داد » توصيف كرد . مجددا ، در دوّم ژوئيه ، اين روزنامه اعلام داشت مجلس « در شكل اخيرش ، حتى بيش از قصر سلطنتى به اصلاحات جدى و مؤثر نيازمند است . » و « مقدار شگفتانگيزى لفاظيهاى بىمعنى ارائه ، امّا به هيچوجه توانايى سازنده نشان داده نشده است » ؛ و اينكه اين مجلس « بهطور منظم تلاش مىكرد از وظايف مناسب خود قدم فراتر نهاده و به وظايف مقام سلطنت دستاندازى كند . » اين مقاله ادامه مىداد : « برخى از اعضاى اصلى آن متهم به فسادند ، و ظاهرا نه بدون دليل ، و اعتماد بر اين بود كه يكى از آنها جاهطلبيهاى خطرناكى در سر مىپروراند . شايستهء توجه است كه به اثبات رسيد مطبوعات آزاد در ايران همانقدر مضر و خطرناك است كه در ساير سرزمينهاى مشرق . مهمتر از همه ، پارلمان خود را در حل سهمگينترين مشكلات زمان بىنظمى ناتوان نشان داد . اين مجلس نتوانست ابتدايىترين نيازهاى مادى كشور را فراهم كند . وضعيت ، كه سالهاى بسيار بد بود ، مستمرا رو به وخامت گذاشت .
از جمله آزاديهايى كه مردم در گستردهترين شكل از آن سود بردند ، امتناع از پرداخت ماليات بود .
ناامنى افزايش يافت ، تجارت تضعيف گرديد ، و ناآراميها رايج گرديد . وجود يك جناح سلطنتطلب آشكار و شور و اشتياق ملىگرايان رو به سردى نهاد . » طى 12 ماه آتى ، تايمز به تناوب بدينشيوه به بيان نظرات خود ادامه داد . و البته در مواجه با انقلاب 24 ژوئيه 1908 تركيه ، اين روزنامه مجبور شد