و در حديثى كه در كافى روايت شده ، از عيسى بن ابى منصور آمده : امام صادق عليه السّلام بىمقدمه به عبد اللّه بن ابى يعفور فرمود : اى پسر ابو يعفور ! رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله فرمود : شش خصلت است كه در هركس باشد در پيشگاه خداوند - عزّ و جلّ - و جانب راست او باشد . ابن ابى يعفور گفت : فدايت گردم آنها چيست ؟ فرمود : مرد مسلمان دوست بدارد براى برادرش آنچه را كه براى عزيزترين خاندانش دوست مىدارد و ناخوش دارد براى برادرش آنچه را كه براى عزيزترين خاندانش خوش ندارد و در دوستى با او صميميت داشته باشد . ابن ابى يعفور گريه كرد و گفت : چگونه با او صميميت كند ؟ امام صادق عليه السّلام فرمود : هرگاه به آن مرتبه برسد همهء آنچه در دل دارد به او مىگويد ، پس اگر خوشحال شد او هم مسرور مىگردد ، و هرگاه اندوهگين باشد او نيز محزون مىشود ، و اگر بتواند ناراحتىهايش را بر طرف مىسازد و گرنه براى او به درگاه خداوند دعا مىكند . . . . « 1 »
در اين حديث ، امام صادق عليه السّلام دعا كردن را براى كسى كه به گونهء ديگرى نمىتواند كمك نمايد ، كمك و گرهگشايى دانسته است . تمام اين حديث با شرح بعضى از قسمتهاى آن - به خواست خدا - خواهد آمد .
و شاهد بر موضوع مورد بحث و مؤيّد آن ، قسمتى از دعاى حضرت سيد الساجدين عليه السّلام براى رزمندگان و مرابطين است . در اين دعا آمده : پروردگارا ! و هرآن بندهء مسلمانى كه رزمنده يا مرزبانى را در امور خانهاش جانشين شود ، يا در غياب او متعهد نگهدارى خانوادهاش گردد ، يا او را با مقدارى از دارايى خود كمك رساند ، يا در ابزارهاى جنگى وى را مدد نمايد ، يا او را به جهاد برانگيزاند ، يا او را نسبت به راهى كه پيش رو دارد دعا كند ، يا حرمتش را پشت سرش حفظ نمايد ، پس [ خدايا ] براى او نيز سنگبهسنگ و وزنبهوزن و مثلبهمثل آن ( رزمنده يا مرزبان ) پاداش ده . . . . « 2 »
چنانكه مىبينيد امام سجاد عليه السّلام دعا براى رزمندگان و مرزبانان را از اقسام اعانت و كمك آنها توصيف كرده و براى دعاكنندگان ، مقدار اجرشان خواسته شده است .
و بايد گفت : از اقسام اعانت و يارى به وسيلهء دعا ، دعا براى هلاكت و نابودى دشمنان و ظلم كنندگان آن حضرت است ، كه ترديدى نيست دعاى مؤمن براى نابودى ظالمين - درصورتىكه با شرايط بيانشده در روايات ائمه اطهار عليهم السّلام مقرون باشد - مؤثر است . پس هرگاه مؤمن نتواند
هامش
( 1 ) . كافى : 2 / 172 .
( 2 ) . صحيفه سجاديه ، دعاى بيست و هفتم .