خود در ميان اصحاب مىنشاند و مىفرمود :
( سيروا باسم اللّه و فى سبيل اللّه و على ملّة رسول اللّه ، و لا تغدروا ، و لا تفعلوا ، و لا تقطعوا شجرة الّا ان تضطرّوا اليها ، و لا تقتلوا شيخا فانيا ، و لا صبيّا و لا امرأة ) ؛
« به نام خدا ، در راه خدا و بر سيره رسول خدا حركت كنيد ، حيله نكنيد ، زيادهروى نكنيد ، درختى را قطع نكنيد مگر اينكه ناگزير شويد ، پيرمردى را نكشيد ، كودكى را نكشيد و زنى را نكشيد . »
جنگ به هر حال شرّ است ، زيرا نابودى و خون و مرگ و آتش است ، بر غالب و مغلوب . اگر براى از بين بردن زور و قلدرى ، چارهاى جز توسّل به جنگ نباشد ، بايد براساس قوانين انسانى و اخلاقى جهاد باشد ، كه خون بىگناهان محفوظ بماند و بر حريم اموال و نواميس بىگناهان هيچ تجاوزى نشود ، حتّى در مورد جنايتكاران نيز بيش از آنچه مستحق هستند ، مؤاخذه نشود ، كه خداى تبارك و تعالى مىفرمايد :
مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثالِها وَ مَنْ جاءَ بِالسَّيِّئَةِ فَلا يُجْزى إِلَّا مِثْلَها وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ ؛
« هركس كار زشتى انجام دهد كيفر داده نمىشود مگر همانند آن را و آنها مورد ستم قرار نمىگيرند . » « 1 »
فَإِنِ انْتَهَوْا فَلا عُدْوانَ إِلَّا عَلَى الظَّالِمِينَ ؛
« اگر دست بكشند ، جز بر گروه ستمكاران تجاوز و تعدّى نيست . » « 2 »
در فراز بالا كه امام صادق عليه السّلام از جدّ بزرگوارش صلّى اللّه عليه و آله در رابطه با جهادگران روايت نموده است ، همه مكارم اخلاق يك جا گرد
هامش
( 1 ) - سوره انعام ، آيه 160 .
( 2 ) - سوره بقره ، آيه 193 .