نجم : طلوع كرد .
قرن : در اينجا منظور رئيس است .
ساختار ادبى
كلّا : حرف ردع است .
كلّ : براى بيان شمول و فراگيرى به كار مىرود .
كمن طلب : « ك » به معناى « مثل » و خبر « ليس » است .
شرح و تفسير
پس از رخداد نهروان به امام عليه السّلام گفته شد : « همه خوارج از بين رفتند . »
امام عليه السّلام فرمود : ( كلّا و اللّه إنّهم نطف فى أصاب الرّجال و قرارات النساء ) مذهب خوارج ، پيروان و يارانى خواهد يافت و افراد زيادى از آنان به دنيا خواهند آمد . آنان همچون خروج تير از كمان ، از دين خارج خواهند شد « 1 » ؛ در حالى كه همچنان نماز مىخوانند و روزه مىگيرند و قرآن مىخوانند . « 2 » ( كلما نجم منهم قرن قطع ) هر شورشگرى از آنان كشته و يا فرارى خواهد شد . ( حتى يكون آخر هم لصوصا سلّابين ) سرانجام به راهزنى و دزدى كشيده خواهند شد .
( لا تقاتلوا الخوارج بعدى فليس من طلب الحقّ فأخطأه كمن طلب الباطل فأدركه ) حكم خداوند بر كسانى كه در زمين فساد مىكنند ، اجرا مىشود : « كيفر آنان كه با خدا و رسول به جنگ برخيزند و در زمين به فساد كوشند جز اين نباشد
هامش
( 1 ) . كنز العمال : 11 / 208 .
( 2 ) . صحيح بخارى : باب « استتابة المرتدين » و « قتال الخوارج و المرتدين بعد إقامة الحجة عليهم » ؛ صحيح مسلم : 1 / 392 .