الأزل : در اينجا به معناى تنگى و دشوارى است .
سوابغ النّعمة : نعمتهاى تمام و كامل .
إنهاء : به پايان رساندن .
رياش : لباس .
أرفغ : گسترانيد .
الرّفغ : هديه و عطا .
وظّف : مقدّر ساخت .
فى قرار : در خانه .
خبرة : ابتلا و آزمايش .
عبرة : پند گرفتن .
ساختار ادبى
أوّلا : حال است و كلمات منصوب بعد از آن نيز حال هستند .
الآجال ، الرّياش ، المعاش : مفعول به هستند .
الإحصاء : مفعول مطلق است .
عددا : مفعول مطلق براى « أحصاكم » است و برخى نيز گفتهاند ، تمييز است كه در اصل مفعول و چنين بوده است : « أحصى عددكم » .
شرح و تفسير
( الحمد للّه الذي علا بحوله و دنا بطوله ) خداوند با قدرت خويش بر هر چيز ديگرى رفعت گرفته است و با احسان و نعمتهايش به بندگانش نزديك گشته است . در سخن ديگرى از حضرت عليه السّلام در اين باره مىخوانيم : « آن سان نزديك گشته كه از شدت نزديكى دور شده است و آن سان رفعت گرفته كه از