ساختار ادبى
رغبة : مفعول له .
ألبسه : خبر « من تركه » است .
ألا : براى هشدار و تنبيه است .
سرّا : مفعول مطلق براى « دعوتكم » است .
قطّ : ظرف زمان شامل بر تمام زمان گذشته است .
أنّ الرجل . . . : همه جمله تاويل به مصدر رفته و مفعول « بلغنى » است .
وافرين : حال براى فاعل « انصرفوا » است .
شرح و تفسير
هر واژهاى از سخنان امام عليه السّلام بخشى از ذات و شخصيت او است كه او با آنها زاده شده است . به ويژه سخنانى را كه در روزهاى خلافتش و دشواريهاى دوره كوفه بر زبان آورده است . حضرت عليه السّلام به كوفيان مىگويد :
« من از شما آزار بسيار ديدم . » « 1 » و در خطبه ديگرى پيش از اين فرموده بود :
« مرا به بهتر از ايشان و ايشان را به بدتر از من جايگزين ساز . » « 2 » در اين خطبه نيز مىفرمايد : « قلبم را آكنده از زخم ساختيد و سينهام را پر از درد . غصه و اندوه را جرعه جرعه به من نوشانيديد و با نافرمانى و سستى خود ، برنامههايم را نقش بر آب ساختيد . » « 3 »
هامش
( 1 ) . « لقد لقيت منكم برحا » نهجالبلاغه : خطبه 125 .
( 2 ) . « فأبدلني بهم خيرا منهم و أبدلهم بي شرّا منّي » نهجالبلاغه : خطبه 25 .
( 3 ) . « لقد ملأتم قلبي قيحا و شحنتم صدري غيظا و جرّعتموني نغب التّهمام أنفاسا و أفسدتم عليّ رأيي بالعصيان و الخذلان » نهجالبلاغه : خطبه 27 .