بين : ظرف و متعلق به « متشتتة » است .
كريما : حال از ضمير متصل مفعولى در عبارت « قبضه » است .
هملا : مفعول مطلق و در اصلا چنين بوده است : « تركا هملا »
شرح و تفسير
( إلى أن ترك اللّه سبحانه محمدا صلّى اللّه عليه و إله رسول اللّه لإنجاز عدته و إتمام نبوّته ) ضمير متصل در « عدته » و « نبوته » به خداوند سبحان باز مىگردد و معناى عبارت اين است كه خداوند از زبان پيامبران پيشين ، خبر از بعثت حضرت محمد صلّى اللّه عليه و إله داده بود و خداوند او را مبعوث نمود تا وعده خود را منجز كرده و به آن چه خبر داده بود ، عمل كرده باشد . شيخ محمد عبده مىگويد : « خداوند از بعثت محمد صلّى اللّه عليه و إله خبر داده بود و آن را نبوت و پيشگويى ناميده است ، زيرا اين خبر غيبى پيش از بعثت پيامبر صلّى اللّه عليه و إله اعلان شده بود و از آن جايى كه خداوند گوينده اين خبر است ، نبوت به او اضافه شده است . » « 1 »
( مأخوذا على النّبيّين ميثاقه ) ضمير در « ميثاقه » به اللّه برمىگردد ؛ چه او بود كه از پيامبران عهد گرفت تا به محمد صلّى اللّه عليه و إله ايمان بياورند و مردم را امر كنند كه به بعثت او مژده دهند و در صورتى كه او را درك كردند ، از او پيروى كنند .
بدون ترديد ، يادكرد محمد صلّى اللّه عليه و إله در ميان پيامبران پيشين فراوان بوده و عبارت « اقرار داريم » در اين آيه قرآن ، شاهد گويايى بر آن است : « و ( به خاطر بياوريد ) هنگامى را كه خداوند ، از پيامبران ( و پيروان آنها ) ، پيمان مؤكد گرفت ، كه هرگاه كتاب و دانش به شما دادم ، سپس پيامبرى به سوى شما آمد
هامش
( 1 ) . شرح نهجالبلاغه ، محمد عبده : 1 / 24 .