فرمود : و نيز آن حضرت ( ص ) فرموده است : نشستن در مسجد بانتظار نماز عبادت است تا حدثى از او سرزند عرض شد : اى رسول خدا حدث چيست ؟ فرمود : غيبت كردن است .
شرح
- غيبت در لغت به معناى اغتياب است و آن ياد كردن انسان است ديگرى را به چيزى كه در آن بدى اوست ، جوهرى در صحاح گويد : آن است كه پشت سر شخصى عفيف سخنى گويد كه اگر بشنود غمناكش كند ، پس اگر راست باشد غيبت است ، و اگر دروغ باشد بهتان است » و اما در عرف شرع مجلسى ( ره ) و ديگران گفتهاند : غيبت در نظر شرع ياد كردن شخص معين يا آنكه در حكم معين است ( مانند اينكه بگويد : يكى از دو قاضى اين شهر ) در نبودن او در حال غيبتش به چيزى كه در او هست و بد دارد نسبت دادن آن چيز را ، و در نزد مردم نيز نقص او محسوب گردد و قصد مذمت و نكوهش او را نيز داشته باشد ، چه با زبان باشد يا به اشاره يا بكنايه ، گوشه زند يا تصريح كند . و غيبت از گناهان كبيره و بزرگ است چنانچه شيخ ( ره ) در متاجر گويد نهايت ظاهر اخبار حرمت آن را مخصوص بمؤمن فرموده ، و البته بايد دانست كه در موارد زيادى غيبت را جايز دانستهاند . و از حرمت آن استثناء شده است كه براى اطلاع بيشتر خوانندگان محترم بكتاب متاجر شيخ و مرآة العقول مجلسى عليهما الرحمة و غير آنها مراجعه كنند .
2 -
امام صادق عليه السلام فرمود : هر كه در بارهء مؤمنى بگويد آنچه دو چشمش ديده و دو گوشش شنيده پس او از كسانى است كه خداى عز و جل در بارهء آنها فرموده : همانا آنان كه دوست دارند فراوان ( يا فاش ) شود فحشاء در باره آنان كه ايمان آوردهاند ، ايشان را است عذابى دردناك » ( سورهء نور آيهء 18 ) .
شرح
- مجلسى ( ره ) گويد : مقصود اينست كه مورد آيه تنها بهتان نيست بلكه شامل حقى هم كه ديده و شنيده است مىشود .
3 -
داود بن سرحان گويد : از حضرت صادق عليه السلام از غيبت پرسيدم ( كه چيست ؟ ) فرمود : اينست كه در بارهء برادرت در دين او بگوئى چيزى را كه نكرده است ، و به زبان او منتشر كنى چيزى را كه خداوند بر او پوشانيده بود و حدى در بارهء آن اقامه نكرده بود .