يا آبدار ) معروفست . رجوع كنيد به كتاب « كليسياى بيزنتيه » .
ص 81 س 12 - در متن اصلى نوشته است « نود » اما ظاهرا اين بايد غلط باشد و
cc
را در متن اصلى حروفچين
xc
خوانده است .
ص 81 س 14 - ابرسولت
( G . Ebersolt )
در كتاب « قسطنطنيهء بيزنتيه » ص 136 ميگويد كه اين آرامگاه امپراطور « نيسفورس سوم بوتونياس » ( از 1078 تا 1081 م . ) است . اين امپراطور ( 1028 تا 1038 ) كسى بود كه ساختمان كليسيا را تجديد كرد و به آن افزود .
ص 84 س 5 - از جمله كليسياهايى كه مورد بازديد كلاويخو قرار گرفت ، تنها كليسيايى كه باستثناى سن سوفى ( ايا صوفيه ) برپاست همانا اين كليسياى سن ژان دير استوديون است . اين كليسيا البته به مسجد مبدل گشته است و در نزد تركان بنام مسجد مير آخور ( يا مير آخور جامع سى ) مشهور است . اين مسجد تا دروازهء زرين شهر فاصلهاى ندارد و در داخل حصار شهر واقع شده است . اين كليسياى سابق كه مستطيل شكل بود ، يكى از چند ساختمانى است كه از ايا صوفيه كهنترست . تاريخ بناى آن 462 م . است و بانى آن استوديون
( Studion )
بوده است . ( به كتاب كليسياهاى وان ميلينگن رجوع كنيد ص 35 و 36 ) . نكتهء قابل ملاحظه آنكه نقشهء فعلى اين مسجد با آنچه كلاويخو توصيف مىكند ، متفاوتست . اينك در آن فقط 18 ستون موجود است ( به نقشهء مقابل ص 84 بنگريد ) .
ص 85 س 4 - در متن اصلى نوشته شده است
« Otrodia »
يعنى فردا كه مصادف مىشود با چهار شنبه . اما اين امر غلط به نظر مىرسد . زيرا كه روز يكشنبهء بيست و هشتم اكتبر بحضور امپراطور مشرف شدند . روز دوشنبهء بيست و نهم امپراطور فرستادهاى به نزد آنان گسيل داشت تا پاسخهاى خود را به سفيران مزبور ابلاغ كند . سه شنبهء سىام به تماشاى مناظر پرداختند . چهار شنبه سى و يكم چنان كه سه فصل بعد بيايد ( و اين امر منطقى به نظر مىرسد ) در پرا ماندند . پنجشنبهء اول نوامبر باز به تماشاى مناظر شهر پرداختند . اما ظاهرا در روز سه شنبهء سىام اكتبر بايد به طرز معجزآسايى موفق بديدار اين همه كليسيا گشته باشند . اما احتمال دارد كه در هفتهء اول فقط به تماشاى سطحى و كلى مناظر پرداخته باشند و سپس در طى پنج ماه اقامت در پرا جزئيات ضرورى را از نتيجهء بازديدهاى بعدى به توصيفات خويش افزوده باشند .
ص 85 س 21 - هيپو دروم . بيزنتينه همان ميدانى است كه تركان بنام « آت ميدانى » ( يعنى ميدان اسب ) ميخوانند . اما مساحت هيپودروم سابق دو برابر مساحت ميدان فعلى