( 1 ) خدا ( ص ) او را براى ويران كردن بت و بتخانه ذو الخلصه گسيل فرمود . [ 1 ] او آن را ويران ساخت . پس از آن ساكن كوفه شد و در محلهء بجيلة خانهيى ساخت و به هنگام حكومت ضحاك بن قيس بر كوفه ، در سراة [ 2 ] درگذشت . حكومت ضحاك بن قيس بر كوفه دو سال و نيم پس از زياد بن ابى سفيان بود . [ 3 ]
اشعث بن قيس
ابن معدى كرب كندى از خاندان حارث بن معاويه است . كنيهاش ابو محمد است . او به حضور پيامبر آمد و به يمن برگشت . پس از رحلت رسول خدا ( ص ) از دين برگشت . زياد بن لبيد بياضى در منطقه نجير او را محاصره كرد . اشعث ناچار تسليم فرمان او شد . زياد او را گرفت و پيش ابو بكر صديق گسيل داشت . ابو بكر بر او منت گزارد و خواهر خود را به همسرى او داد . هنگامى كه مردم آهنگ عراق كردند همراه ايشان بيرون آمد و در كوفه منزل كرد و در محلهى كنده براى خود خانهيى ساخت و در همان شهر درگذشت و حسن بن على ( ع ) در آن هنگام كه با معاويه صلح كرده بود هنوز مقيم كوفه بود بر جسد اشعث نماز گزارد .
گويد وكيع بن جراح ، از اسماعيل بن ابى خالد ، از حكيم بن جابر ما را خبر داد كه * دختر اشعث همسر حسن بن على ( ع ) بود و چون اشعث درگذشت فرمود : چون او را غسل داديد تكانش مدهيد و مرا خبر دهيد . چنان كردند . حسن ( ع ) آمد و او را با حنوط ، نيكو وضويى داد . [ 4 ]
هامش
[ 1 ] . اين بت و بتخانه در تباله كه ميان مكه و مدينه است قرار داشته و فاصله آن تا مكه هفت منزل بوده است . به ترجمه الاصنام ، به قلم استاد محترم دكتر محمد رضا جلالى نائينى ، تهران ، نشر نو ، 1364 ش ، ص 130 مراجعه فرماييد .
[ 2 ] . سراة ، از سرزمين آذربايجان است كه گروهى از قبيلهء كنده در آن ساكن بودهاند ، به ترجمه مختصر البلدان ، تهران ، بنياد فرهنگ 1349 ش ، ص 127 مراجعه شود .
[ 3 ] . ملاحظه مىكنيد كه ابن سعد بدون توجه زياد بن ابيه را زياد بن ابى سفيان آورده است در حالى كه بسيارى از پارسايان از به كار بردن اين نسبت دروغ خوددارى مىكردهاند .
[ 4 ] . اين كار نمونهيى ديگر از بردبارى و بزرگوارى حضرت مجتبى است . ظاهرا وضو دادن كنايه از پاشاندن فراوان حنوط بر مواضع سجده است . اشعث سيه بختى است كه ابو بكر به هنگام مرگ خود از اينكه او را گردن نزده است سخت پشيمان بوده است . به تاريخ الطبرى ، ج 3 ، چاپ محمد ابو الفضل ابراهيم ، بيروت بىتاريخ ، و ظاهرا افست از چاپ 1382 ق ، قاهره ، ص 431 مراجعه فرماييد .