مالك براى ما نقل كرد كه پيامبر صلى اللّه عليه و سلم فرموده است : هر كس مرا در خواب ببيند ، همانا خودم را ديده است كه شيطان به صورت من به خيال و گمان نمىآيد ، و خواب مؤمن جزئى از چهل و شش جزء پيامبرى است « 1 »
شيخ على قارى ، شارح شمائل ، پس از اين حديث بحثى مفصل درباره اينكه منظور از رؤيا چيست آورده است و ضمن آن گفته است از ابن ابى حمزه و مازرى و يافعى و گروهى ديگر نقل شده است كه گروهى از مردم صالح و نيكبخت - از هنگام رحلت حضرت ختمى مرتبت صلى اللّه عليه و سلم تا كنون ، روزگار شيخ على قارى قرن يازدهم هجرت - در بيدارى هم ، به حضور آن حضرت رسيدهاند . غزالى هم در كتاب المنقذ من الضلال خود مىگويد صاحبدلان در بيدارى هم فرشتگان و ارواح پيامبران را مىبينند و آواى ايشان را مىشنوند و بهرههاى فراوان مىبرند .
ترمذى كتاب شمائل خود را با نقل دو گفتار از بزرگان پيش از خود به پايان رسانده است كه براى اطلاع خوانندگان گرامى ترجمه مىشود .
( 1 ) محمد بن على از قول پدرش مىگويد كه عبد الله بن مبارك « 2 » مىگفته است هرگاه گرفتار قضاوت و حكم كردن ميان مردم شدى ، بر تو باد كه از حديث بهره ببرى .
( 2 ) محمد بن على ، از نضر بن عون از ابن سيرين « 3 » براى ما نقل كرد كه مىگفته است : اين حديث - علم الحديث - دين است ، بنگريد كه دين خود را از چه كسى فرا مىگيريد .
على بن سلطان محمد هروى قارى شارح شمائل تاريخ ختم شرح خود را در حرم محترم مكه به روز نيمه شعبان سال 1008 هجرى نوشته است .
هامش
دانسته است . به شماره 5127 ميزان الاعتدال چاپ على محمد بجاوى ، مصر ، مراجعه فرماييد .
( 1 ) . بخش آخر اين حديث را كه خواب مؤمن جزئى از چهل و شش جزء پيامبرى است ، بخارى و مسلم از همين انس و هم از ابو هريره نقل كردهاند . به اللؤلؤ و المرجان ، جلد سوم ، صفحهء 80 مراجعه شود . ترمذى هم در الجامع ، جلد چهارم ، صفحهء 532 آورده است . علامه مجلسى ( ره ) در بحار الانوار ، چاپ جديد ، جلد شصت و يكم ، صفحهء 167 به نقل از الاختصاص كه منسوب به شيخ مفيد است ، آن را به صورت خواب راست جزئى از هفتاد جزء پيامبرى است ، آورده است .
( 2 ) . عبد الله بن مبارك مروزى كه پدرش يكى از بردگان ترك و مادرش از مردم خوارزم بودهاند ، از بزرگان قرن دوم هجرى و درگذشته به سال 181 هجرى در شهر هيت است و مزارش مورد توجه است . به ترجمهء مقالهءRobsonدر دانشنامه ايران و اسلام ، صفحهء 829 مراجعه فرماييد .
( 3 ) . ابن سيرين ، محدث بزرگ و خوابگزار معروف ، متولد 34 و درگذشته به سال 110 هجرى ، از دوستان نزديك حسن بصرى است . براى اطلاع بيشتر به ترجمه مقالهT . Fahdدر دانشنامه ايران و اسلام ، صفحهء 642 مراجعه فرماييد .