مىفرمود : شيطان نمىتواند شبيه من درآيد ، هر كس مرا در خواب ببيند ، همانا خود من را ديده است ، اينك آيا مىتوانى مردى را كه در خواب ديدهاى براى من وصف كنى ؟
گفتم : آرى ، براى تو وصف او را مىگويم . مردى ميانه بالا ، نه نزار و نه فربه ديدم كه رنگ چهرهاش گندمگون مايل به سپيدى و چشمهايش مشكى و لبخندش بسيار زيبا و گيرا بود .
چهرهاش زيبا و مدور و ريش او انبوه بود و تمام گلويش را انباشته بود . عوف كه يكى از راويان اين روايت است مىگويد نمىدانم چه صفات ديگرى را يزيد فارسى گفته است ، كه ابن عباس در پاسخ او گفته است : اگر آن حضرت را در بيدارى هم مىديدى به از اين نمىتوانستى او را وصف كنى .
ترمذى در پى اين حديث افزوده است كه اين يزيد فارسى همان يزيد بن هرمز است كه قديمىتر از يزيد رقاشى است . اين يزيد بن هرمز از ابن عباس احاديثى روايت كرده است و حال آنكه يزيد رقاشى كه همان يزيد بن ابان رقاشى است ، ابن عباس را درك نكرده است و از انس بن مالك و يزيد فارسى روايت مىكند . و اين هر دو يزيد از مردم بصرهاند .
عوف بن ابى جميله هم همان عوف اعرابى است و ابو داود سليمان بن سلم بلخى از نضر بن شميّل براى ما نقل كرد كه عوف اعرابى مىگفته است من از قتاده از لحاظ سن بزرگترم .
- 6 -
( 1 ) عبد الله بن ابى زياد ، از يعقوب بن ابراهيم بن سعد ، از قول محمد بن عبد الله بن مسلم برادرزاده زهرى از قول عمويش ابن شهاب زهرى ، از ابو سلمة از ابو قتاده براى ما نقل كرد كه پيامبر صلى اللّه عليه و سلم فرموده است : هر كس مرا در خواب ببيند ، به حق ، خواب درستى ديده است . « 1 »
- 7 -
( 2 ) عبد الله بن عبد الرحمن ، از معلّى بن اسد « 2 » از عبد العزيز بن مختار « 3 » ، از ثابت ، از انس بن
هامش
( 1 ) . اين حديث را مسلم در صحيح ، چاپ استانبول ، 1329 قمرى ، جلد هفتم ، صفحهء 54 آورده است و ترمذى هم در الجامع ، جلد چهارم ، صفحهء 535 به آن اشاره كرده است .
( 2 ) . معلّى ، نام پدرش در متن به صورت اسد و در شرح عبد الرءوف مناوى به صورت اسيد آمده است و نوشته است مردى صالح و مورد اعتماد و متدين و از بزرگان محدثان قرن دوم بوده است . مسلم و بخارى و نسايى و ابن ماجه و ترمذى ، از او احاديثى را نقل كردهاند . او به سال يكصد و هجده قمرى درگذشته است .
( 3 ) . عبد العزيز بن مختار بصرى دباغ ، از ثابت بنانى و منصور روايت كرده است . ذهبى او را مورد كمال وثوق و محبت