شدهاند ، مىبينند جز ساعتى از روز درنگ نكردهاند . » تا آخر آيهء سى و پنجم سورهء چهل و ششم ( احقاف ) .
( 1 ) پيامبر ( ص ) فرمودهاند : دنيا چون خوابهاى خوش خفتگان است ، با اين تفاوت كه دنيا داران را بر اعمال خود جزا و سزا مىدهند . « 1 »
( 2 ) و گفته شده است كه پيامبر ( ص ) از كنار لاشهء بزغالهيى كه در راه افكنده بودند عبور فرمودند ، به ياران گفتند : آيا مىبينيد كه اين لاشه براى صاحبش چه بىارزش است ؟ سوگند به خدا كه دنيا در نظر خداوند ، خوارتر از اين لاشه است در نظر صاحبش . « 2 »
( 3 ) و پيامبر ( ص ) فرمودهاند : دنيا سراى كسى است كه او را سراى ديگر نباشد و مال كسى است كه او را مال ديگر نباشد . آن كس كه عقل ندارد ، براى دنيا مال مىاندوزد و آن را كه فهم نيست ، شهوات دنيا را مىطلبد و آن را كه علم نيست ، بر دنيا ستيز مىكند و آن را كه فقه نيست ، بر آن رشك و حسد مىورزد و آن را كه يقين نيست ، براى دنيا كوشش مىكند .
( 4 ) و روايت است كه پيامبر ( ص ) اين آيه را تلاوت فرمود « آيا كسى كه خداى سينهاش را براى اسلام گسترده است و او بر پرتوى از خداى خود است . » آيهء 22 سورهء 39 ( زمر ) .
( 5 ) و سپس فرمودند : چون پرتو بر دل افتد ، دل گشاده و گسترده مىشود . گفتند :
اى رسول خدا ! آيا براى آن نشانهيى است كه شناخته شود ؟ فرمودند : آرى ، خويشتن را از سراى فريب كندن ، و بازگشت به سراى جاودانه و آماده شدن براى مرگ پيش از فرا رسيدن آن . « 3 »
( 6 ) و همان حضرت به ابن عمر فرمودند : در دنيا چنان باش كه گويى غريب يا رهگذرى و خويشتن را در شمار مردگان بشمار .
( 7 ) شاعر چنين سروده است :
« غريب باش و جهان را رهگذرى پندار و در همهء روزگار خويشتن را از
هامش
( 1 ) . اين گفتار در احياء علوم الدين ، ص 1725 ، چاپ دار الشعب مصر ، آمده است . م .
( 2 ) . روايتى نظير اين ، با اندك تفاوت لفظى ، در اصول كافى ، ص 129 ، ج 2 ، و مستدرك حاكم ، ص 306 ، ج 4 ، آمده است . م .
( 3 ) . مستدرك حاكم ، ص 311 ، ج 4 . م .