قال أبو مخنف : وأمّا يحيى بن أبي عيسى ، فحدّثني أنّه قال : دخلتُ إليه مع حميد بن مسلم الأزديّ ، نزوره ونتعاهده ، فرأيتهُ مُقيّداً ؛ قال : فسمعتهُ يقول : أما وربّ البحار ، والنّخيل والأشجار ، والمَهامِه والقفار ، والملائكة الأبرار ، والمصطفَين الأخيار ، لأقتلنّ كلّ جبّار ، بكلِّ لَدْن خَطّار ، ومُهنّد بَتّار ، في جُموع « 1 » من الأنصار ، ليسوا بِميل « 2 » أغمار « 3 » ، ولا بعُزْل أشرار ، حتّى إذا أقمتُ عَمودَ الدِّين ، ورأبْتُ شَعْبَ صَدْع المسلمين ، وشفيتُ غليلَ صدور المؤمنين ، وأدركتُ بثأرِ النّبيِّين ، ولم يكبُر عليَّ زوال الدّنيا ولم أحفل بالموت إذا أتى .
قال : فكان إذا أتيناه وهو في السِّجن ، ردّد علينا هذا القول حتّى خرج منه ؛ قال :
وكان يتشجّع لأصحابه بعدما خرج ابن صُرَد . « 4 »
الطّبري ، التاريخ ، 5 / 578 - 582
هامش
( 1 ) - ف : « وجموع »
( 2 ) - ميل : جمع أميل ؛ وهو الذي لا رمح معه
( 3 ) - الأغمار : جمع غمر ، بضمٍّ فسكون ؛ وهو الذي لا تجربة له بالأمور
( 4 ) - آنگاه برجست ، برفت ، بر مركب خويش نشست ، سوى كوفه رفت وچون به قرعا رسيد ، سلمة ابن مرثد همداني را بديد كه از دليران عرب بود ومردى زاهد پيشه بود . چون همديگر را بديدند ، مصافحه كردند واز يكديگر پرسش كردند . مختار خبر حجاز را با وى بگفت . آنگاه به سلمة بن مرثد گفت : « از مردم كوفه با من سخن كن . »
گفت : « آنها چون گوسفندانند كه چوپانش گم شده . »
مختار بن أبي عبيد گفت : « منم كه رعايت آن دانم وبه سرانجامش مىبرم . »
سلمه گفت : « از خداى بترس وبدان كه مرگ ، بعثت وحسابدارى وپاداش عمل خويش را مىبينى . اگر نيك باشد ، نيك واگر بد باشد بد . »
گويد : آنگاه از هم جدا شدند ، مختار برفت تا به رود حيره رسيد به روز جمعه . پس فرود آمد ، در آن غسل كرد ، اندك روغنى ماليد ، لباس به تن كرد ، عمامه نهاد ، شمشير خويش را بياويخت ، بر مركب نشست وبر مسجد سكون وميدان كنده گذشت وبر هر مجلسي كه مىگذشت به مردم آن سلام مىكرد ومىگفت : « مژدهء فتح وظفر ، آنچه مىخواستيد ، بيامد . »
گويد : برفت تا به مسجد بنىذهل وبنىحجر رسيد وكس را آنجا نديد كه مردم به نماز جمعه رفته بودند . پس برفت تا به محلهء بنىبدا گذشت وعبيدة بن عمرو بدى كندى را بديد ، بدو سلام كرد وگفت : « مژدهء فتح وگشايش وظفر ، اى أبو عمر ! تو رأى نكو دارى كه با وجود آن خدا همهء گناه تو را مىبخشد وهمه خطاى