مكتوب
9
بسم اللَّه الرّحمن الرّحيم
مِن عبداللَّه قطب بن محيي إِلى وليّي في اللَّه و حبيبي الأمير عماد الملّة و الدّين جعفر .
گرفتار هواى نفس
امّا بعد ؛ اتِّباع هوى ديگر است و مغلوب هوى بودن ديگر . اتّباع هوى آن است كه به مقتضى آن عمل كند طائعاً مُسْتَسْلِماً راضِياً مُنْشَرِحاً . « 1 » و مؤمن از اين معنى مَحْمِىّ « 2 » است كه اين صفت كفّار است ، كه
« رَضُوا بِالْحَياةِ الدُّنْيا وَ اطْمَأَنُّوا بِها »
« 3 » وصفُ الحال ايشان است و
« أَخْلَدَ إِلَى الْأَرْضِ وَ اتَّبَعَ هَواهُ »
« 4 » بيان سوء فعال ايشان است .
و مغلوب هوى بودن آن است كه راضى و منشرح نباشد به مقتضى آن لكن از مقاومت آن عاجز آيد تا مجرور « 5 » شود به سوى آن با هزار ملامت و سركوب كه از خود يابد . و اين بر اين وجه در ضعفاى مؤمنان ممكن است كه يافت شود . واصحاب نفس لوّامه - كه اگر از كرامت مطلقاً خالى بودى مُقْسَمٌ عَليه « 6 » نگشتى - ايشانند ، وَ ظالِمٌ لِنَفْسه كه از فِرَق ثلاث مُصطَفين « 7 »
هامش
( 1 ) . در حال رغبت و خود را سپردن و خوشنودى و شكفتگى .
( 2 ) . مَحْمِىّ : حمايت شده .
( 3 ) . به زندگى دنيوى خشنود شده و بدان آرامش يافتهاند ، سورهء يونس ، آيهء 7 .
( 4 ) . ولى او در زمين بماند و از پى هواى خويش رفت . سورهء اعراف ، آيهء 176 .
( 5 ) . مجرور : كشيده شده .
( 6 ) . مُقْسَمٌ عَليه : سوگند ياد شده به او .
( 7 ) . فِرَق ثلاث مُصطَفين : دسته جات سه گانه برگزيدگان .