سفارش در بارهء جوانان
جوانان ، نورسيدگان « 1 » را نيكو ملاحظه مىبايد كرد از ابتلا به صحبت چنين كسان و از ديگر آفات . و در اصلاح ذات البين و موافقت خواطر و قيام به حقوق و آداب و محافظت ايشان از مخالطت مردم ناپسنديدهِ طور و صحبتهاى بد جهد شديد و جدِّ اكيد به جاى بايد آورد كه در اوّل حال هيچ از اين ها مشكل نيست ، امّا بعد از آن كه بر اضداد آن مواظبت نمودند ، تغيير متعسّر « 2 » يا متعذّر « 3 » است .
كتابتى در بعضى ابواب نوشته به مخدومزاده امير ركن الدّين شاه حسن - أَنْبَتَهُ اللَّهُ نَباتاً حَسَناً « 4 » - و هركس كه مصلحت فرمايند از اقران او بدهند تا مطالعه كنند . در اصاغر سخن مؤثرتر است كه در اكابر ، از دو وجه : يكى آن كه قابليّت ايشان اصفى و به فطرت اقرب است و تهيّوء « 5 » قبول در مزاج ايشان بيش است . دوّم آن كه تكبّر مانع ايشان نمىآيد از قبول سخن ، به خلاف كُبرا . و تا شخص نيازمند و متعطّش نيست و اصغاى تام نمىكند ، منافذ فهم او مر نفوذ سخن را گشاده نمىشود .
كه افتاده گى بس نكومايهاى است * بسى در خور و خوب پيرايهاى است
موانعِ دل
« سَأَصْرِفُ عَنْ آياتِيَ الَّذِينَ يَتَكَبَّرُونَ فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ »
« 6 » حكايت آن قفل ها است كه بر قلوب متكبر است
« أَمْ عَلى قُلُوبٍ
هامش
( 1 ) . م 4278 : جوانان و نورسيدگان
( 2 ) . متعسّر : دشوار .
( 3 ) . متعذّر : ناممكن .
( 4 ) . خدا او را نيكو روياند .
( 5 ) . تهيّوء : آمادهگى .
( 6 ) . به زودى كسانى را كه در روى زمين به ناحق تكبّر مىورزند ، از ( ايمان به ) آيات خود ، منصرفمىسازم . سورهء اعراف ، آيهء 146 .