از سوء معامله او است با خداى عزّوجلّ . قالاللَّه تعالى :
« ما أَصابَكُمْ مِنْ مُصِيبَةٍ فَبِما كَسَبَتْ أَيْدِيكُمْ » .
« 1 » معامله ميان خود و خداى تعالى درست مىبايد كردن كه خداى عزّوجلّ نيز ميان اين كس و مردمان نيز راست مىفرمايد كه
« مَنْ أصْلَحَ ما بَيْنَهُ وَ بَيْنَ اللَّه أصْلَحَ اللَّهُ ما بَيْنَهُ وَ بَيْنَ الناسِ » . « 2 »
و اگر او ميان خود و خداى راست نكند و كوشد كه ميان خود و مردمان راست كند سعى او بيهوده باشد و البتّه ميان او و مردمان راست نشود . مَثَل او مَثَل كسى باشد كه خواهد سايه چوبى راست كند با آن كه آن چوب كج باشد . محال است كه او راست شود و اگر او راست است سايه او بالضّروره راست است و هيچ حاجتى نيست كه كسى تكلّفى در راست كردن آن . همچنين معامله آفرينش ، تابع معامله آفريدگار است مانند تابعيت سايه مَر شىء را . هر كس كه معامله با آفريدگار راست كرد معامله او با آفرينش راست است بىتكلّف و اگر معامله با آفريدگار راست نكند با آفرينش البته راست نباشد و هرچند سعى و تكلّف و جهد كند مفيد نيفتد .
درياب اين سخن را !
« وَ السَّلامُ عَلى مَنِ اتَّبَعَ الْهُدى »
« 3 » .
هامش
( 1 ) . هر مصيبتى به شما رسد بخاطر اعمالى است كه انجام دادهايد . سورهء شورى ، آيهء 30 .
( 2 ) . آن كه بين خود و خداى را نيك سازد خدا بين او و مردمان را نيكو كند . وسائل الشيعة ، ج 15 ، ص 298 .
( 3 ) . و سلام بر آن كس كه از پى هدايت قدم نهد . سورهء طه ، آيهء 47 .